Học hỏi Phúc Âm Chúa nhật IV Mùa Chay - năm A

Ga 9,1-41

Lm Antôn Nguyễn Cao Siêu, SJ, phụ trách

1. Hãy kể ra các cuộc gặp gỡ và bối cảnh diễn ra trong bài Tin Mừng Ga 9,1-41.

- Bối cảnh của bài Tin Mừng có lẽ vẫn là Giêrusalem, sau những ngày Lễ Lều (Ga 7). Có 8 cuộc đối thoại trong đoạn Tin Mừng: giữa Đức Giêsu và các môn đệ (Ga 9,1-5); giữa Đức Giêsu và anh mù (Ga 9,6-7); giữa anh mù đã được sáng mắt và những người quen biết anh (Ga 9,8-12); giữa anh mù với những người Pharisêu (Ga 9,13-17); giữa những người Do Thái với cha mẹ của anh mù (Ga 9,18-23); giữa những người Do Thái với anh mù (Ga 9,24-34); giữa Đức Giêsu và anh mù (Ga 9,35-38); cuối cùng, giữa Đức Giêsu và những người Pharisêu (Ga 9,39-41). Trong bài này, có nhắc đến nhóm những người Pharisêu (Ga 9,13.15.16.40) và nhóm những người Do Thái (Ga 9,18). Thật ra, đây chỉ là một nhóm người thôi, nhóm này gồm những người lãnh đạo Do Thái giáo, có thái độ chống đối Đức Giêsu (x. Ga 9,24).

2. Trước thắc mắc của các môn đệ về nguyên nhân khiến một người bị mù từ thuở mới sinh, Đức Giêsu đã trả lời như thế nào?

- Khi nhìn thấy người mù, các môn đệ đã đặt câu hỏi mang nặng tư tưởng truyền thống thời bấy giờ: “Thưa Thầy, ai đã phạm tội khiến người này sinh ra đã bị mù, anh ta hay cha mẹ anh ta?” (Ga 9,2). Thời xưa, người khuyết tật thường bị coi là do Thiên Chúa phạt vì người ấy đã phạm tội. Đức Giêsu đã trả lời bằng một câu khó hiểu: “Không phải anh ta, cũng chẳng phải cha mẹ anh ta đã phạm tội. Nhưng sở dĩ như thế là để thiên hạ nhìn thấy công trình của Thiên Chúa được tỏ hiện nơi anh. Chúng ta phải thực hiện công trình của Đấng đã sai Thầy, khi trời còn sáng; đêm đến, không ai có thể làm việc được” (Ga 9,3-4). Dựa trên câu trả lời này, anh bị mù không do tội của anh, cũng không do tội của cha mẹ anh, nhưng qua những gì Đức Giêsu sắp làm cho anh, mọi người thấy được công trình của Thiên Chúa, và nhận ra Đức Giêsu là ánh sáng cho thế gian (Ga 9,5).

3. Anh mù có biết người đã chữa cho mình là ai không? Anh có thái độ nào trước những người láng giềng đang chia rẽ?

- Sau khi anh mù được sáng mắt, có một cuộc tranh luận giữa những người quen biết anh: có phải anh đúng là người mù thường ngồi ăn xin đó không? Anh đã chấm dứt cuộc tranh luận bằng khẳng định: “Chính tôi đây” (Ga 9,8-9). Anh mù, nay được sáng mắt, biết tên người đã chữa cho mình, nhưng không biết người ấy ở đâu (Ga 9,11-12). Anh còn kể lại cho những người quen biết về cách thức Đức Giêsu đã chữa cho anh: trộn bùn, xức vào mắt rồi bảo anh đi rửa ở hồ Silôác.

4. Tại sao có sự chia rẽ trong nhóm Pharisêu? Đối với họ, Đức Giêsu là ai?

- Anh mù được sáng mắt giờ đây bị dẫn đến trước những người Pharisêu. Họ muốn hỏi lại để biết chắc là anh đã bị mù và nay đã thấy được (Ga 9,15). Vấn đề gây tranh cãi ở đây là Đức Giêsu đã chữa anh mù vào ngày Sabát, ngày bị cấm không được chữa bệnh, trừ những bệnh nguy tử. Trước sự việc này, nhóm Pharisêu đã tách làm hai phe. Một phe cho rằng Đức Giêsu không phải là người của Thiên Chúa, nhưng là một người tội lỗi, vì đã không giữ ngày Sabát. Phe kia cho rằng Đức Giêsu không thể là một người tội lỗi, vì làm sao một người tội lỗi lại có thể mở mắt cho người mù từ lúc mới sinh (Ga 9,16). Như vậy, không phải mọi người Pharisêu đều có cái nhìn tiêu cực về Đức Giêsu. Tuy nhiên, phe ủng hộ Đức Giêsu không mạnh bằng phe kia, như chúng ta sẽ thấy ở phần kế tiếp của bài Tin Mừng.

5. Thái độ của cha mẹ anh mù như thế nào khi bị những người Do Thái tra hỏi về việc con mình được chữa lành?

- Sau khi tra hỏi anh, giới lãnh đạo tôn giáo còn muốn điều tra cha mẹ của anh (Ga 9,18-23). Cha mẹ của anh mù “sợ người Do Thái”. “Người Do Thái” ở đây là những nhà lãnh đạo Do Thái giáo, họ có quyền trục xuất khỏi hội đường những ai tuyên bố Đức Giêsu là Đấng Kitô (Ga 9,22). Chính vì thế, cha mẹ anh rất dè dặt trong việc nói về con mình. Họ chỉ dám khẳng định đúng anh này là con của họ, đã bị mù từ lúc mới sinh, và nay đã được sáng mắt. Họ không dám nói gì về chuyện con mình được chữa lành ra sao, hoặc ai là người chữa lành, mà đã khôn khéo dành câu trả lời này cho con của họ (Ga 9,21.23).

6. Thái độ của anh mù như thế nào khi đứng trước những người Do Thái trong cuộc thẩm vấn lần thứ hai?

- Trái ngược hoàn toàn với sự dè dặt và sợ hãi của cha mẹ mình, anh mù đã thể hiện một bản lĩnh kiên cường và thái độ vô cùng dứt khoát trước những người Pharisêu trong lần bị triệu tập thứ hai này. Trong lần đầu, anh chỉ kể lại chuyện anh được Đức Giêsu làm cho sáng mắt. Lần này anh mạnh mẽ hơn trong việc khẳng định quan điểm của mình (Ga 9,25). Anh thách thức những người Do Thái (Ga 9,27), và đưa ra lý luận sắc bén để chứng minh Đức Giêsu không thể là người tội lỗi, nhưng là “người của Thiên Chúa” (Ga 9,30-33; x. Ga 9,16b). Những người Do Thái không sao bắt bẻ được lý luận này, nên đành chĩa mũi dùi vào chính con người anh: họ cho rằng anh là kẻ sinh ra đã tội lỗi ngập đầu, nên mới bị mù. Cuối cùng họ dùng quyền và vũ lực để tống anh ra ngoài (Ga 9,34).

7. Dựa trên các đoạn Ga 9,11-12.17.30-33.35-38, hãy phân tích quá trình anh mù dần dần nhận ra danh tính của Đức Giêsu và lớn lên trong niềm tin.

- Sau khi được sáng mắt, anh từ từ nhận ra người cứu chữa mình là ai. Trước tiên, anh biết tên người đó là Giêsu, nhưng không biết ông ấy ở đâu (Ga 4,11-12). Khi những người Pharisêu còn tranh cãi xem ông Giêsu là ai, thì anh đã khẳng định Ngài là “một vị ngôn sứ” (Ga 9,17), nghĩa là một người của Thiên Chúa, chứ không phải là một người tội lỗi. Khi bị điều tra lần thứ hai, anh lại khẳng định ông Giêsu là “người của Thiên Chúa” vì ông này đã mở mắt cho anh, một người mù từ khi mới sinh (Ga 9,30-33). Cuối cùng, khi gặp lại người đã chữa cho mình, anh đã tuyên xưng niềm tin vào Đức Giêsu là “Con Người”, và bái lạy Ngài (Ga 9,35-38).

8. Người Do Thái hay người Pharisêu hỏi làm sao anh mù được khỏi mấy lần? Tại sao họ hỏi nhiều lần như vậy?

- Các người Pharisêu (hay người Do Thái) ba lần đặt câu hỏi về “làm sao” ông Giêsu chữa cho anh mù được sáng mắt (Ga 9,15.19.26). Họ không muốn nhìn nhận sự kiện đó, nên cứ hỏi đi hỏi lại. Dấu lạ Đức Giêsu đã làm khiến họ hết sức lúng túng, vì nếu ông Giêsu là một người tội lỗi thì ông không thể làm dấu lạ lớn như thế được. Nhưng họ lại không muốn tin Đức Giêsu là người của Thiên Chúa. Họ thấy và biết Đức Giêsu là ai, nhưng họ đã giả vờ mù. Bởi đó Đức Giêsu nói với họ: “Tội của các ông vẫn còn” (Ga 9,41). Họ phạm tội khi không tin Đức Giêsu.