HỌC HỎI PHÚC ÂM CHÚA NHẬT VII THƯỜNG NIÊN - NĂM C

Lc 6,27-38

Lm Antôn Nguyễn Cao Siêu, SJ, phụ trách

1. Đọc Lc 6,27. Theo bạn, chúng ta có thể yêu kẻ thù được không? Trong câu trên, “yêu kẻ thù” đồng nghĩa với thái độ nào? Đọc Xuất hành 23,4-5; Châm ngôn 25,21.

2. Đọc Lc 6,28. Bạn nghĩ gì về lời Đức Giêsu dạy khi ta phải nghe những lời nói gây tổn thương? Đọc Lc 23,34; Cv 7,60.

3. Đọc Lc 6,29. Bạn nghĩ gì về lời Đức Giêsu dạy ta cách ứng xử trước các hành vi bạo lực?

4. Đọc Lc 6,30. Bạn nghĩ gì về sự siêu thoát và quảng đại mà Đức Giêsu mời gọi trong câu này?

5. Đọc Lc 6,32-34. Tìm ba điểm Đức Giêsu đòi các môn đệ của Ngài phải cư xử khác với người tội lỗi.

6. Nếu cho mà không mong đền đáp, người cho sẽ nhận được những gì? Đọc Lc 6,35.

7. So sánh Lc 6,36 với Mt 5,48, có gì khác biệt? Để sống thương cảm, nhân từ như Cha trên trời, các môn đệ cần tránh làm điều gì và nên làm điều gì?

GỢI Ý SUY NIỆM

Bạn có nghĩ bài Tin Mừng này là một giáo huấn tuyệt vời về cách sống với tha nhân không? Thế giới sẽ ra sao nếu mỗi kitô hữu đều sống theo tinh thần của những giáo huấn này của Chúa Giêsu?

PHẦN TRẢ LỜI

1. Trong Lc 6,27 Đức Giêsu đòi các môn đệ “yêu các kẻ thù của anh em.” Ngoài ra Ngài còn đòi họ “làm ơn cho những kẻ ghét anh em.” Có thể nói, hai vế song song này có ý nghĩa tương đồng. Kẻ thù của chúng ta là những kẻ ghét chúng ta. Và yêu họ là làm ơn cho họ. Về mặt tình cảm tự nhiên, hẳn chúng ta không thể yêu kẻ thù của chúng ta như yêu một người thân, vì họ đã làm hại ta cách này cách khác. Tuy nhiên, về mặt hành động, ta vẫn có thể làm ơn cho một kẻ đã ghét ta, đã làm hại ta và đang là kẻ thù của ta, như sách Xuất hành đã dạy: “Nếu gặp bò hay lừa của kẻ thù đi lạc, người phải dẫn nó về cho người ấy. Nếu thấy lừa của kẻ ghét ngươi quỵ ngã vì chở nặng, người không được để mặc người ấy; ngươi phải giúp người ấy nâng lừa dậy” (Xh 23,4-5). Sách Châm ngôn cũng dạy: “Kẻ thù con có đói, hãy cho nó bánh ăn; nó có khát, hãy cho nước uống” (Cn 25,21).

2. Cả bài Tin Mừng hôm nay đều là những lời Chúa Giêsu dạy các môn đệ về thái độ cư xử đối với kẻ thù của mình. Những lời dạy này đều khó thực hiện, vì đòi chúng ta phải vươn lên trên tình cảm tự nhiên, vượt qua cách phản ứng tự nhiên, bình thường của con người. Để không bị kéo xuống bởi thái độ tự nhiên, con người cần có thái độ siêu nhiên. Lời Chúa dạy ở Lc 6,28 cũng khó như Lc 6,27: chúc lành cho những kẻ nguyền rủa và cầu nguyện cho những kẻ vu khống mình. Nói cách khác, dùng lời tốt đẹp để đáp lại lời xấu xa. Lời Chúa tuy khó nhưng không phải là không làm được. Đức Giêsu trên thập giá đã cầu nguyện, nài xin Cha tha thứ cho những kẻ giết mình (Lc 23,34). Khi bị ném đá cho chết, Stêphanô cũng cầu nguyện cho những giết mình: Lạy Chúa, xin đừng chấp họ tội này (Cv 7,60).

3. Đức Giêsu trong Luca dạy ta cách phản ứng khi bị người khác dùng những hành vi bạo lực để ức hiếp mình: Ai vả má này thì đưa cả má kia nữa, ai đoạt áo ngoài thì để cho nó lấy cả áo trong (Lc 6,29). Nói chung khi đọc câu trên, ta thường nghĩ đây là một thái độ hèn yếu, chấp nhận chịu thiệt thòi, để tránh gây ra những tranh chấp. Có người còn cho rằng sống ôn hòa hiền lành như vậy có thể làm cho những kẻ gây bạo lực càng trở nên tàn bạo hơn, chứ không giải quyết được gì. Đức Giêsu đã không nghĩ như vậy. Trái lại, Ngài coi đây là cách thức để hóa giải và vô hiệu hóa bạo lực giữa người với người. Ngài tin rằng chính sự nhu thuận lại có thể khắc chế được sức mạnh thô bạo của người ác (x. Rm 12,21).

4. Qua Luca 6,30, Đức Giêsu mời ta hãy cho bất cứ ai xin ta. Và đối với kẻ đã lấy của cải ta có, thì ta đừng đòi lại. Có thể nói Đức Giêsu dạy ta cách ứng xử cách quảng đại với những người hành khất và cả với những tên trộm cướp. Không bám vào sự giàu có vật chất của mình, chúng ta được mời gọi mở ra trước nhu cầu của những người thiếu thốn. Cả đối với kẻ đã lấy trộm đồ của mình, ta cũng không cố đòi lại cho bằng được.

5. Luca 6,32-34 là ba câu có cùng một cấu trúc. Qua những câu này, Đức Giêsu cho thấy tại sao Ngài đòi hỏi các môn đệ phải có thái độ sống cao thượng hơn hẳn những người tội lỗi. Đối với Ngài, yêu mến kẻ yêu mến mình, làm ơn cho kẻ làm ơn cho mình, cho vay người mà mình hy vọng sẽ đòi lại được, những thái độ đó đâu có gì là đặc biệt. Đó chỉ là chuyện có qua có lại thôi (do ut des), cả những người tội lỗi cũng làm như thế.

6. Đức Giêsu mời các môn đệ có cuộc sống vượt lên trên cái bình thường tự nhiên: yêu kẻ không yêu mình, làm ơn cho kẻ không làm ơn cho mình và cho ai đó vay mà không mong được hoàn trả (Lc 6,35). Trước mắt người đời, thái độ như thế có thể bị chê cười, bị coi là dại dột. Thật ra sống như lời Chúa dạy là mạnh dạn mở ra những con đường với kẻ thù, xây những nhịp cầu với những kẻ ác. Các môn đệ làm những điều ấy với sự thanh thoát, không tìm chút lợi lộc nào cho mình, cam chịu thiệt thòi, bởi lẽ họ tin vào Đấng Tối Cao. Chính Đấng này sẽ ân thưởng, bù đắp cho họ bởi vì Ngài là Đấng nhân hậu. Thiên Chúa Cha không chỉ nhân hậu với người tốt, nhưng cả với ác nhân (Lc 6,35). Khi cư xử nhân hậu với ác nhân, các môn đệ trở nên giống Thiên Chúa Cha và trở thành con cái của Đấng Tối Cao. Đây là phần thưởng lớn hơn mọi phần thưởng khác.

7. Trong Mt 5,48 Đức Giêsu mời các môn đệ hãy nên hoàn thiện như Cha trên trời. Còn trong Lc 6,36 Đức Giêsu lại mời môn đệ hãy có lòng thương cảm, nhân từ như Cha. Luca 6,37-38 là những lời Đức Giêsu mời các môn đệ thể hiện lòng thương cảm đó. Chúng ta cư xử với tha nhân thế nào, thì Chúa sẽ cư xử với chúng ta như vậy. Có hai lời khuyên đừng làm: đừng xét đoán và đừng lên án, bởi lẽ Thiên Chúa mới là Đấng duy nhất thấu suốt lòng dạ con người và xét xử công minh. Có hai lời khuyên nên làm: hãy tha thứ và hãy cho, bởi lẽ Thiên Chúa là nguồn mạch ơn tha thứ và mọi ơn khác, và chúng ta đều là tội nhân cần ơn tha thứ.