Tôi mê bánh mì từ nhỏ. Trong ký ức tuổi thơ, bánh mì ngày xưa khác hẳn bây giờ. Nhớ những lần có dịp đi thành phố, bà con quê tôi thường mua vài ổ bánh mì Sài Gòn to đùng, ruột trắng phau và mềm xốp về làm quà cùng ít nem chua. Còn bánh làm ở quê thì nhỏ, vỏ cứng chứ không được đầy đặn như thế.
Năm học lớp năm, tôi bắt đầu đi bán bánh mì. Hành trang vỏn vẹn là chiếc cần xé nhỏ lót lớp vải mềm bên trong để giữ nhiệt. Cứ tờ mờ khuya, tôi lại mò mẫm đến lò chờ lấy hàng. Khó quên nhất là những ngày lập Đông, trời hơi lạnh, bước chân vào không gian tỏa hơi ấm hừng hực từ lò nướng thấy dễ chịu vô cùng.
Lò nướng thời đó xây bằng gạch thẻ chắc chắn. Thợ nhào bột, lăn tay tạo hình rồi chất từng hàng lên khay, đưa vào lòng lò đang rực lửa. Khi bánh chín chuyển sang màu vàng ươm, tỏa mùi thơm lừng, có ổ nứt nhẹ trên lưng nhìn phát thèm. Thợ rút khay ra đếm bánh. Người lớn lấy nhiều đi bán xa, còn đám con nít như tôi chỉ nhận chừng ba chục ổ rồi lội bộ rã giò khắp xóm. Đôi khi gặp ổ móp mó hay xém cạnh, thợ lại bẻ cho tụi nhóc một miếng ăn liền tại chỗ - cái vị giòn rụm, thơm nức ấy ngon đến khó tả.
Tôi quảy sọt đi khắp xóm rẫy, cất tiếng rao lanh lảnh: “Ai bánh mì nóng giòn hôn”. Bây giờ nghĩ lại vẫn thấy buồn cười: hễ đến đoạn đường vắng thì rao thật to, còn khi qua chỗ đông người hay trước cửa nhà ai lại rao yếu xìu vì mắc cỡ.
Sau này, người ta nướng bánh bằng lò điện. Nhanh thì có nhanh, nhưng vỏ bánh chẳng còn độ giòn xốp đặc trưng như thời nướng than củi. Cả hơi ấm dễ chịu từ những bức tường gạch thẻ cũng lùi vào quá khứ. Bây giờ đứng nhìn người ta bấm nút, thao tác máy móc lấy bánh ra, tôi cứ thấy xa lạ. Ổ bánh hôm nay tuy tiện lợi nhưng dường như vơi đi vị xưa, thiếu mất cái không khí bập bùng ánh lửa của một thời đã cũ.
Nguyễn Thành Công
Bình luận