Có những buổi tối rời tay khỏi màn hình điện thoại, chậm rãi hóng gió mát hay ngắm bầu trời, nhiều người bỗng thấy nhớ khung cảnh ấm áp của ngày cũ. Hình ảnh dễ gợi hồi tưởng nhất là lúc cả nhà quây quần trước chiếc tivi, chờ đến giờ phát bộ phim truyền hình quen thuộc. Đến giờ thời sự, mọi người cùng ngồi xem, kể chuyện trong ngày; trẻ con đôi khi chẳng hiểu hết nhưng vẫn ngồi bên cạnh cha mẹ. Sáng cuối tuần, chiếc đĩa CD được mở lên, tiếng nhạc vang trong căn nhà, dù ai làm việc nấy nhưng đôi lúc vẫn cùng lắng nghe một bài hát, rồi bàn tán, nhận xét... Những khoảnh khắc ấy tuy bình dị nhưng lại tạo ra cảm giác gắn kết mà đời sống vội vã hôm nay dường như đang thiếu dần.
Bây giờ, chiếc tivi vẫn còn đó, nhưng mỗi người đã có một kênh giải trí riêng trên điện thoại. Vì vậy, nhiều người hay ví von “Cùng một nhà nhưng mỗi người một thế giới”. Chị Minh Ánh - nhân viên văn phòng tại TPHCM - kể trước đây khi các con còn nhỏ, gia đình chị thường có “giờ xem phim chung”. Cả nhà cùng theo dõi một bộ phim dài tập, hôm nào bận thì bữa sau lại hỏi nhau xem diễn biến tới đâu. “Bây giờ thì khác nhiều. Tôi thích lướt phim ngắn trên điện thoại, chồng coi đá banh, con lại mê những gameshow ca nhạc có thần tượng, còn mẹ tôi lại thường nghe nhạc cũ”, chị cảm thán.
Điều thú vị là chị cũng thừa nhận mình đang bị cuốn vào dạng phim ngắn do AI tạo ra. Hình ảnh đẹp, nhân vật trẻ trung, bối cảnh thay đổi liên tục và kịch tính được đẩy nhanh ngay từ đầu. Dù nhiều tình tiết khá vô lý, xem đến đâu đoán được đến đó, nhưng theo chị: “Có lẽ vì nó nhanh và dễ xem. Mình không cần bỏ ra cả tiếng đồng hồ, chỉ vài phút là xong một câu chuyện. Nên dù nội dung không sâu, nhưng cũng tò mò xem người ta sẽ kết thúc thế nào”.
Sức hút của các sản phẩm giải trí AI đang xuất hiện dày đặc trên mạng xã hội. Không chỉ phim ngắn, hiện nhiều phim dài tập, hoạt hình hay video kể chuyện… được tạo hoặc hỗ trợ bởi AI với hình ảnh, giọng nói, nhân vật khá hoàn chỉnh: chuyển động tự nhiên hơn, khuôn mặt ít lỗi và bối cảnh giống thật hơn. Chỉ với chiếc điện thoại, người dùng có thể tiếp cận vô số sản phẩm. Thậm chí, nhờ các công cụ AI, một người bình thường cũng có thể tự tạo một đoạn phim, bản nhạc hay video có nhân vật ảo.
Anh Hoàng Linh (ngụ tại thành phố Đồng Nai), làm việc trong lĩnh vực công nghệ, từng dành khá nhiều thời gian nghe các ca khúc do AI tạo hoặc phối lại. Ban đầu, anh thích thú vì giọng hát hoàn chỉnh, bản phối nhiều lớp và phong cách đa dạng: “Có những bài nghe lần đầu thấy rất hay. AI có thể tạo ra giọng hát khá giống ca sĩ thật, cảm giác ban đầu rất thú vị”. Nhưng sau một thời gian, lại bắt đầu thấy nhàm vì nhận ra cách làm khá rập khuôn như giọng hát quá sạch, quá tròn, thiếu dấu ấn riêng. “Nghe thì dễ chịu nhưng khó nhớ. Tôi lại quay về nghe những ca sĩ mình yêu thích trước đây”, anh Linh nói.
Bà Kim Thanh (gần 70 tuổi, ngụ tại phường Bến Thành, TPHCM) vẫn giữ thói quen nghe nhạc vào buổi sáng. Bà nhớ lại ngày trước cả nhà chỉ có chiếc máy cassette rồi đến đầu đĩa CD, muốn nghe nhạc thì mọi người cùng nghe: “Có bài ba mẹ thích, con cái không thích lắm nhưng vẫn nghe chung. Vừa nghe nhạc vừa trò chuyện, cười nói với nhau. Bây giờ mỗi đứa một cái điện thoại, muốn nghe gì thì tự mở”. Bà cũng từng xem các video AI dựng lại cảnh quê xưa hay làm mới giọng hát quen thuộc; tò mò xem nhưng rồi nhận xét đơn giản: “Xem thì vui, nhưng coi xong rồi thôi”. Có lẽ nhận xét ấy chạm đến một sự khác biệt mà nhiều người cảm nhận được. Các chương trình truyền hình ngày trước tuy không phong phú nhưng chính sự giới hạn ấy lại vô tình tạo nên trải nghiệm chung. Khi cả nhà cùng chờ đợi, cùng cười, cùng hồi hộp hay tranh luận xem nhân vật đúng hay sai. Một bộ phim truyền hình dài tập có thể trở thành câu chuyện kéo dài nhiều tuần trong gia đình.
Ngày nay, sự tiện lợi của công nghệ là điều không thể phủ nhận. Nhưng giữa muôn vàn lựa chọn, người ta lại dễ đánh mất niềm vui giản dị: cùng xem một chương trình với người thân bên cạnh. Dù sẽ rất khó để quay lại thời ép cả gia đình phải ngồi chung trước một chiếc tivi hay đầu CD, vì công nghệ đã thay đổi và mỗi người đều có nhu cầu riêng. Nhưng điều chúng ta có thể làm là chủ động dành thời gian cho nhau. Chỉ cần một bộ phim, một chương trình truyền hình mà cả nhà cùng chọn, một bản tin thời sự để cha mẹ và con cái cùng trao đổi, hay một buổi tối cùng ngồi nghe nhạc... đó đã là cảm giác kết nối ấm áp của một gia đình giữa nhịp sống hiện đại.
Mai Phương
Bình luận