Lên núi

Nếu Chúa nhật thứ nhất Mùa Chay, Phụng vụ muốn đưa chúng ta vào sa mạc với Chúa Giêsu, thì Chúa nhật này, Phụng vụ lại mời mỗi người cùng lên núi với Người. Vào sa mạc để sống tinh thần khổ chế chay tịnh; lên núi cao để được biến đổi, canh tân.

Trong truyền thống Thánh Kinh, núi cao thường được coi như nơi thuận tiện để con người được gặp gỡ Thiên Chúa. Ba tháng sau khi ra khỏi Ai Cập, các vị kỳ lão đại diện cho dân Do Thái được ông Môisen dẫn lên đỉnh núi Sinai để gặp Chúa. Tại đây, Chúa ban cho họ Luật Giao ước (x. Xh 19). Ngôn sứ Elia trong cuộc chạy trốn vua Akháp đã đi bốn mươi ngày đêm để đến núi Horeb. Ở đó, ông được gặp Chúa và tìm được sức mạnh để có thể đối diện với những khó khăn trong sứ mạng (x. 1V 19). Trong Tân Ước, núi cao cũng là những địa điểm gắn liền với giáo huấn của Chúa Giêsu. Chính trên núi cao mà Người giảng Tám mối phúc thật, được coi như Luật mới của Tin Mừng. Cũng trên đỉnh núi, người biến hình đổi dạng trước mặt ba môn đệ. Cuối cùng, sau khi từ cõi chết sống lại, Chúa đã gặp gỡ các môn đệ trên núi, sai các ông đi khắp thế gian để tiếp tục sứ vụ loan báo Tin Mừng mà Người đã thực hiện khi còn tại thế, đồng thời khẳng định: Người sẽ ở với các ông mỗi ngày cho đến tận thế.

Có hai cuộc lên núi được đề cập trong Lời Chúa hôm nay, đó là Bài đọc I và Bài Tin Mừng.

Ông Abraham sinh được một mụn con vào lúc đã một trăm tuổi và ông đặt tên là Isaac. Tên gọi này có nghĩa là “Thiên Chúa làm cho tôi cười”, như chính bà Sara vợ ông đã giải thích (x. St 21,1-7). Chẳng cần phải nói, chúng ta cũng biết hai ông bà yêu quý cậu quý tử nối dõi tông đường này thế nào. Tuy vậy, Chúa muốn thử thách lòng trung thành của Abraham, và Người truyền cho ông sát tế con mình làm của lễ toàn thiêu trên một ngọn núi. Dưới ngòi bút của tác giả, Abraham được diễn tả như một người kiên định và hoàn toàn phó thác vào Chúa. Ðối với ông, thánh ý Chúa là điều tối quan trọng, những điều khác chỉ là vô nghĩa, kể cả đứa con độc nhất của mình. Nếu Abraham đã trung thành với Chúa, thì Chúa không bỏ rơi ông. Chúa có cách can thiệp của Người. Chính Chúa sẽ tìm ra một giải pháp, một lối thoát cho hoàn cảnh này. “Chính Thiên Chúa sẽ liệu, con ạ!” - lời nói của Abraham với con mình đã khẳng định sự xác tín của ông. Và, quả thật là Chúa sẽ liệu, như chúng ta thấy ở phần kết của câu chuyện. Ngọn núi từ đó được mang tên “Núi Ðức Chúa sẽ liệu”.

Trong cuộc sống thường nhật, giữa bao nhiêu bon chen tính toán trần tục, chúng ta thường bị cám dỗ và có nguy cơ trở nên tầm thường, ti tiện. Mùa Chay là mùa “lên núi” để tập sống tinh thần của Abraham, tín thác cậy trông vào Chúa. Những ai đã từng leo núi đều biết rõ điều này: để có thể leo lên đỉnh núi, phải bỏ bớt những đồ dùng và hành trang. Trong cuộc leo núi, có nhiều người bỏ dở ngang đường vì không đủ can đảm trút bỏ những vướng víu ngăn cản tiến lên. Mùa Chay giúp ta nhìn lại chặng đường mình đã đi, nhiều khi không phải là lên cao nhưng trái lại, đang là những tụt dốc, làm chúng ta càng ngày càng trở nên xa Chúa và xa rời anh chị em mình.

“Lên núi” để tìm cho mình một hướng đi kiên định. Cũng nhờ “lên núi”, mà chúng ta được biến đổi quan niệm và thái độ sống. Ba môn đệ là Phêrô, Giacôbê và Gioan đã được chiêm ngưỡng Chúa Giêsu biến hình trên núi. Các ông ngỡ ngàng trước cảnh tượng mà các ông nhìn thấy. Nơi đây, các ông chứng kiến một cuộc “thần hiện” hay “hiển linh” huy hoàng: Chúa Giêsu không còn dáng vẻ của một người thường như mọi ngày, nhưng Người đã tỏ hiện vinh quang Thiên Chúa, vinh quang sáng ngời, quyền năng mạnh mẽ. Bóng mây bao phủ và tiếng nói từ trời là cách diễn tả Thiên Chúa Cha. Ngài giới thiệu cho mọi người biết sứ mạng Thiên Sai của Con Một Ngài. Hai nhân vật nổi bật của Cựu Ước, ông Môisen tượng trưng cho Lề Luật, ông Elia tượng trưng cho truyền thống ngôn sứ, đều hiện ra cùng lúc để làm chứng về Chúa Giêsu. Ðộc giả Do Thái khi đọc những dòng trình thuật này, chắc chắn họ không thểthắc mắc gì về sứ mệnh thiên sai của Ðức Giêsu. Người là Ðấng được Lề Luật và các Ngôn sứ loan báo từ ngàn xưa, nay đã đến để cứu độ con người. Ba môn đệ là những người được biến đổi trước hết. Quan niệm về Ðấng Thiên Sai nơi các ông không còn mang những nét trần tục, nhưng hoàn toàn thần thiêng. Nhờ sự biến đổi này, các ông xác tín vào Thầy mình, Ðấng họ đã từ bỏ mọi sự mà tin theo.

Mùa Chay là mùa “lên núi”. Mặc dù chúng ta vẫn bận rộn với bổn phận hằng ngày, nhưng mỗi người đều có thể “lên núi” bằng việc suy niệm Lời Chúa, nhất là bằng những cố gắng dứt bỏ những ràng buộc làm cản bước chúng ta đến với Người. Sám hối ăn năn, giao hòa với Chúa và với anh em, từ bỏ lối mòn của quá khứ…, để dám lên đường khởi đầu một hành trình mới, đó chính là một cuộc “lên núi” thiết thực đối với chúng ta. Dù cuộc leo núi vất vả gian nan, chúng ta tin chắc Chúa đang chờ đợi chúng ta ở đỉnh núi. Ngài cũng thêm sức và đồng hành với chúng ta trong mỗi chặng đường. Hãy phó thác đường đời cho Chúa, vì “chính Ngài sẽ liệu” và ban những điều tốt lành cho chúng ta.

“Chúa không hứa ban cho chúng ta một cuộc hành trình êm ả, Người chỉ hứa giúp ta đến đích an toàn”(John Gower - Thi sĩ người Anh, thế kỷ 14).

Tổng Giám mục Giuse Vũ Văn Thiên - TGP Hà Nội