Tuổi nghỉ hưu có thể còn cách vài chục năm, nhưng những câu hỏi về cuộc sống sau khi rời công việc đang đến sớm hơn trong suy nghĩ của nhiều trung niên. Có người lo tiền bạc, người sợ sức khỏe đi xuống, có người lại sợ nhất những ngày tháng không biết làm gì khi không còn công việc quen thuộc. Bao nhiêu tuổi bắt đầu lo cho tuổi già là vừa? Câu hỏi này được quan tâm nhiều khi Bộ Y tế đưa ra đề xuất trang bị kiến thức và kỹ năng giúp người dân chuẩn bị cho tuổi già từ độ tuổi 40. Mỗi người có góc nhìn riêng, song tựu trung lại đó là những nỗi lo có thật khi nghĩ đến tương lai về già.
Ở tuổi 42, chị Minh Anh, nhân viên một doanh nghiệp tại TPHCM, đang dành một khoản tiền cố định mỗi tháng cho kế hoạch dài hạn. Không phải vì chị sắp nghỉ hưu, mà bởi chị nhận ra quãng thời gian phía trước không còn dài như mình từng nghĩ. “Trước đây tôi chỉ nghĩ làm việc, lo cho con, trả các khoản chi tiêu rồi tính tiếp. Nhưng đến một lúc nhìn lại, tôi thấy nếu cứ chờ đến gần 60 tuổi mới chuẩn bị thì có lẽ đã quá muộn”, chị nói. Nỗi lo của người phụ nữ này không chỉ là tiền. Chị muốn giữ sức khỏe để khi không còn đi làm mỗi ngày vẫn có thể tự chăm sóc mình, đi du lịch, gặp bạn bè hoặc làm những điều mình thích.
Câu chuyện này cũng đang xuất hiện ở nhiều gia đình trung niên. Khi con cái lớn dần, cha mẹ già đi và công việc bắt đầu bước vào giai đoạn ổn định, người ta có thêm khoảng lặng để nghĩ rằng sau này mình sẽ sống thế nào.
Tại Hà Nội, anh Hoàng Nam, 47 tuổi, lại có một nỗi lo khác. Làm việc trong lĩnh vực kỹ thuật, anh đã quen với lịch làm việc dày đặc. Nghĩ đến ngày nghỉ hưu, điều khiến anh ngại nhất không phải là thiếu tiền mà là… có quá nhiều thời gian rảnh: “Tôi sợ mình sẽ buồn. Bao nhiêu năm, ngày nào cũng có việc để làm, có đồng nghiệp để gặp. Nếu một ngày thức dậy mà không còn phải đi làm, tôi không biết mình sẽ bắt đầu ngày mới như thế nào”. Vì vậy, anh tìm học thêm một số kỹ năng và duy trì thú vui sửa chữa đồ gia dụng, chăm cây. Với anh, chuẩn bị cho tuổi già không chỉ là để ra một khoản tiền, mà còn là thiết kế một cuộc sống có ý nghĩa khi công việc không còn giữ vị trí trung tâm.
Trong khi đó, chị Thu Trang, 45 tuổi, sống tại Đồng Nai, lại nghĩ nhiều đến sức khỏe. Chứng kiến cha mẹ khi lớn tuổi gặp khó khăn trong việc đi lại, khám bệnh, sinh hoạt, chị hiểu rằng tuổi già không chỉ cần tiền mà còn cần một cơ thể đủ khỏe để tự chủ. “Có những việc lúc trẻ mình thấy rất bình thường, nhưng về già có thể trở thành vấn đề. Tôi nghĩ mình phải tập thể dục, ăn uống điều độ và kiểm tra sức khỏe thường xuyên từ bây giờ”, chị cảm nhận.
Còn với bà Thanh, 50 tuổi, ở TPHCM, câu hỏi lớn hơn lại là sau này sẽ sống với ai. Các con đều có gia đình riêng, công việc riêng. Bà không muốn trở thành gánh nặng cho con, nhưng cũng không muốn tuổi già chỉ quanh quẩn trong căn nhà thiếu vắng bạn bè. Vì vậy, hiện bà duy trì những mối quan hệ ngoài gia đình, tham gia các hoạt động cộng đồng và quan tâm hơn đến việc tự chăm sóc bản thân. Bà nói, con cái thương mình là một chuyện, nhưng bản thân có một đời sống riêng, có bạn bè, có việc để làm lại là chuyện khác.
Mỗi câu chuyện vừa kể là mỗi nỗi lo khác nhau, nhưng đều gặp cùng một điểm: không nên nghĩ về tuổi già vào ngày nghỉ hưu đầu tiên. Thực ra, chuẩn bị sớm không đồng nghĩa với việc sống trong tâm thế “đếm ngược” đến ngày nghỉ hưu. Ở tuổi 40, 45 hay 50, điều cần làm không phải là từ bỏ những mục tiêu hiện tại để chạy theo tuổi già, mà là bắt đầu xây dựng nền tảng cho những năm tháng sau này. Đó có thể là một khoản tích lũy phù hợp với khả năng; một thói quen vận động; việc chăm sóc sức khỏe; duy trì bạn bè và các mối quan hệ xã hội; học một kỹ năng mới; hoặc đơn giản là tìm ra những điều mình thực sự muốn làm khi công việc không còn chiếm gần hết thời gian.
Tuổi trung niên thường là giai đoạn nhiều áp lực nhất khi phía trên là cha mẹ cần chăm sóc, phía dưới là con cái đang lớn, ở giữa là công việc và những khoản chi tiêu. Bởi vậy, nghĩ đến tuổi già đôi khi tạo thêm một nỗi lo. Nhưng nếu cứ né tránh, đến khi việc nghỉ hưu đến gần, những câu hỏi về tiền bạc, sức khỏe, chỗ ở, các mối quan hệ hay ý nghĩa cuộc sống có thể cùng lúc xuất hiện. Có lẽ không có một độ tuổi chính xác để bắt đầu lo tuổi già. Điều quan trọng là mỗi người đều cần có “lộ trình” để bước vào một giai đoạn khác của cuộc đời với sự chủ động.
Hải Đăng
Bình luận