Giữa cái nắng rực hay những cơn mưa bất chợt của đất phương Nam, bóng dáng mấy tháp chuông nhà thờ cổ vút cao luôn mang lại cho tôi một khoảng lặng nhẹ lòng. Trong những chuyến đi loanh quanh, tôi cũng chỉ mới kịp ghé qua một vài ngôi thánh đường xưa cũ.
Đến Sài Gòn, ai mà chẳng đôi lần đứng lại ngắm lớp gạch đỏ đặc trưng của nhà thờ Đức Bà, hay ngỡ ngàng trước sắc hồng của nhà thờ Tân Định. Những ngôi thánh đường mang đậm nét kiến trúc phương Tây ấy qua hơn thế kỷ đã góp thêm nét đẹp cho phố thị.
Nhưng đất Sài Gòn đâu chỉ có bấy nhiêu. Qua sách báo, hình ảnh, tôi biết còn những nhà thờ cao tuổi khác mà mình chưa từng đặt chân đến, như nhà thờ Chợ Quán khuất sau những tàng cây, nhà thờ Chợ Đũi (Huyện Sỹ) với ngọn tháp cao, hay nhà thờ Hạnh Thông Tây mang phong cách kiến trúc Byzantine độc đáo ở Gò Vấp. Mỗi ngôi thánh đường là một mảnh thời gian, như vẫn đang đứng đó đợi chờ người dừng chân ghé lại.
Khi xuôi về miền Tây sông nước, tôi lại có dịp bắt gặp nhà thờ Cái Bè bên dòng sông Tiền, hay nhà thờ Mặc Bắc ở Trà Vinh nằm hài hòa với không gian miệt vườn trù phú. Những tên nhà thờ dẫu mới chỉ nghe qua hay đã bước chân tới như Cù Lao Giêng, Cái Mơn hay Chánh tòa Cần Thơ… đều gợi nhắc về những cộng đồng giáo dân đã cùng nhau gìn giữ đức tin qua bao thế hệ.
Vượt lên trên ý nghĩa tôn giáo, những ngôi nhà thờ cổ chính là di sản văn hóa quý báu trong kho tàng văn hóa Việt Nam, kể lại câu chuyện về một vùng đất rộng mở, nơi nhiều nền văn hóa gặp gỡ và cùng phát triển.

Thu Phương, Cần Thơ
Bình luận