Nếu một người ngoài Kitô giáo sống rất tốt, thành tâm tìm kiếm chân lý và không biết Tin Mừng về Đức Kitô, cũng chưa chịu Phép Rửa cho tới khi qua đời, chúng ta có thể tin rằng người ấy được cứu độ không? Nếu có, điều đó liên hệ thế nào với quan niệm “ngoài Giáo hội không có ơn cứu độ”?
Thanh Đức, TPHCM
Linh mục Giuse Vũ Đức Thiện, giáo sư Đại Chủng viện Thánh Quý:
Giáo hội Công giáo tin rằng một người không thuộc về Giáo hội cách hữu hình, không biết Tin Mừng về Đức Giêsu Kitô, vẫn có thể được cứu độ. Điều này có thể xảy ra khi người ấy không do lỗi của mình mà chưa nhận biết Tin Mừng, nhưng thành tâm tìm kiếm Thiên Chúa, cố gắng sống theo tiếng lương tâm và đáp lại ân sủng của Người. Tuy nhiên, cần hiểu rằng ơn cứu độ ấy vẫn đến từ Đức Kitô, chứ không phải từ công trạng hay nỗ lực riêng của con người.
Kinh Thánh khẳng định Thiên Chúa muốn mọi người được cứu độ (x. 1 Tm 2,4). Ơn cứu độ không phải là đặc quyền dành riêng cho những người có điều kiện được biết Tin Mừng, nhưng là hồng ân Thiên Chúa muốn trao ban cho toàn thể nhân loại. Đức Giêsu Kitô là Đấng Cứu Độ duy nhất của nhân loại; chính nhờ cuộc khổ nạn, cái chết và sự Phục Sinh của Người mà con người được giao hòa với Thiên Chúa. Ân sủng cứu độ của Đức Kitô có thể hoạt động nơi những người chưa nhận biết Người theo cách của Người.
Công đồng Vatican II, trong Hiến chế Lumen Gentium, số 16, khẳng định: Những người không biết Tin Mừng Đức Kitô hoặc Giáo hội của Người mà không do lỗi của mình, thành tâm tìm kiếm Thiên Chúa, và dưới tác động của ân sủng, cố gắng thực thi thánh ý Người theo điều họ nhận biết qua tiếng lương tâm, vẫn có thể đạt tới ơn cứu độ. Giáo lý Hội Thánh Công giáo, số 847, cũng trình bày giáo huấn này. Như vậy, một người ngoài Kitô giáo vẫn có thể được cứu độ, không phải chỉ vì họ sống tốt, nhưng nhờ ân sủng của Thiên Chúa mà họ đón nhận và đáp lại trong hoàn cảnh cụ thể của mình. Thiên Chúa thấu suốt mức độ hiểu biết, tự do và trách nhiệm của từng người. Do đó, chúng ta có thể hy vọng vào lòng thương xót của Người.
Vậy phải hiểu thế nào về lời khẳng định “ngoài Giáo hội không có ơn cứu độ” và tại sao phải rao giảng Tin Mừng?
Giáo lý Hội Thánh Công giáo, số 846, giải thích rằng: “Ngoài Giáo hội không có ơn cứu độ” có nghĩa là mọi ơn cứu độ đều đến từ Đức Kitô là Đầu, nhờ Giáo hội là Thân Thể của Người. Đức Kitô là Đấng Trung Gian và là con đường cứu độ duy nhất; Người hiện diện với chúng ta trong Thân Thể Người là Giáo hội. Vì thế, Giáo hội cần thiết cho ơn cứu độ, bởi Giáo hội được Đức Kitô thiết lập như phương thế để thông ban ơn cứu độ cho nhân loại. Điều này không phủ nhận khả năng được cứu độ của những người không thuộc về Giáo hội một cách hữu hình, bởi nếu họ được cứu độ thì cũng chính là nhờ Đức Kitô và ân sủng của Người.
Cần phân biệt những người không biết Tin Mừng và Giáo hội không do lỗi của mình, với những người đã biết Giáo hội được Đức Kitô thiết lập như phương thế cần thiết để cứu độ nhưng cố tình từ chối gia nhập hoặc ở lại trong Giáo hội. Hiến chế Lumen Gentium, số 14, đề cập đến trường hợp thứ hai. Đây là một thái độ khác hẳn với sự thiếu hiểu biết không do lỗi chủ quan của một người.
Giáo hội nhìn nhận khả năng được cứu độ của những người chưa nhận biết Đức Kitô không có nghĩa là việc loan báo Tin Mừng trở nên không cần thiết. Trái lại, Giáo hội vẫn có sứ mạng đem Tin Mừng đến với mọi người, như lời Đức Giêsu truyền dạy: “Anh em hãy đi khắp tứ phương thiên hạ, loan báo Tin Mừng cho mọi loài thụ tạo” (Mc 16,15). Giáo lý Hội Thánh Công giáo, số 848, cũng nhắc lại bổn phận loan báo Tin Mừng ấy.
Bình luận