Chuyển đổi số đã trở thành một xu thế tất yếu, nhưng để đi từ khẩu hiệu đến hiệu quả cần rất nhiều điều kiện, trong đó, tôi tin rằng nguồn cảm hứng tự thân từ đời sống là yếu tố quan trọng nhất.
Tôi vừa tham gia một khóa học về AI và chuyển đổi số với đội ngũ giảng viên được đào tạo từ nước ngoài. Điều làm tôi kinh ngạc không chỉ là con số hơn 700 học viên, mà là sự hiện diện đông đảo của các cụ già đã trên dưới bảy mươi tuổi. Họ đến từ những tỉnh xa, vượt qua rào cản địa lý và tuổi tác để học với một tâm thế nghiêm túc, học để hiểu, để làm việc, chứ không hề chạy theo bằng cấp hay thành tích. Nhìn các học viên cao niên nghiêm túc thảo luận, đặt câu hỏi và miệt mài làm bài tập, tôi không khỏi xúc động. Khi kết thúc khóa học, vị học viên lớn tuổi nhất đã chia sẻ đầy chân thành về ước mơ nắm bắt công nghệ để không bị lạc hậu, đồng thời muốn làm gương và tạo cảm hứng cho lớp trẻ.
Thực tế, với những người trẻ, việc nhập cuộc vào hệ sinh thái số hay khai thác AI là điều không quá khó khăn. Nhưng với người cao tuổi, đó là một cuộc lội ngược dòng đầy trân trọng. Bởi lẽ, bên cạnh rào cản sức khỏe, họ còn phải đối mặt với độ hụt hẫng về kiến thức nền tảng, sự xa lạ của thuật ngữ chuyên môn và vốn ngoại ngữ hạn chế. Ngay cả việc tương tác hiệu quả trên điện thoại thông minh đôi khi cũng đã là một thử thách. Thế nhưng, những gì tôi chứng kiến lại đầy ắp năng lượng tích cực. Trong giờ nghỉ trưa, những mái đầu tóc trắng phau vẫn hăng hái đeo bảng tên ra phố, say sưa ôn lại kiến thức, hỏi liên tục các tính năng về ChatGPT hay Gemini, tiện ích khi nâng cấp lên hạng “Pro”… Các cô lớn tuổi thích thú tạo ảnh bằng lệnh ngay tại quán ăn trong thời gian ít hơn một nốt nhạc, chia sẻ ngay trên tài khoản mạng xã hội. Trò chuyện mới biết các cô đã từng sống thời sinh viên tại Sài Gòn này. Họ gặp lại nhau, cùng sống lại thời tuổi trẻ, nhưng là trong một bối cảnh hoàn toàn mới - kỷ nguyên số.
Tinh thần ấy không chỉ có ở những trí thức thành thị. Nó làm tôi nhớ về quê nhà Cà Mau, nơi có những cụ già gần tám mươi tuổi, trình độ văn hóa chỉ vừa đủ đọc viết. Những đôi tay vốn đã lâu không cầm bút, ký tên còn chật vật, vậy mà vẫn kiên trì nhờ con cháu dạy gõ từng phím chữ, làm quen với từng phông chữ trên Word. Cái hạnh phúc khi tự tay hoàn thành một văn bản của các cụ cũng mãnh liệt như niềm vui của các học viên AI hôm nay.
Cuộc sống đổi mới liên tục và đòi hỏi con người phải luôn cập nhật, nhất là trong thời đại Al hôm nay… Chính những tấm gương học tập của các bậc cao niên như vậy tạo niềm hứng khởi, truyền năng lượng tích cực cho sự học của người khác, góp phần cho sự nắm bắt Al, công cuộc chuyển đổi số thành công.
Nguyễn Thành Công
Bình luận