Những ngày đầu cộng tác báo Công giáo và Dân tộc (CGvDT), tôi viết theo cảm xúc với những tản văn “vô thưởng vô phạt” hay những dòng suy nghĩ mang tính cá nhân trước một vấn đề xã hội, rồi gởi theo địa chỉ email tòa soạn để tùy Ban Biên tập đưa bài vào trang nào cũng được. Một chiều vào phòng tài vụ lãnh nhuận bút, tôi gặp cô phụ trách trang Gia Đình và trang Văn Hóa. Chúng tôi trò chuyện cùng nhau và từ đó, tôi cộng tác hẳn với trang Gia Đình.
Từng viết cho báo Phụ Nữ nên khi đến với trang Gia Đình của CGvDT, ban đầu tôi nghĩ không khó lắm. Thế nhưng lúc bắt tay vào viết thường xuyên, tôi mới “ngộ” ra bao khó khăn. Khi viết nhiều những đề tài về gia đình trên các tờ báo ngoài đời như Phụ Nữ, Tuổi Trẻ…, có lúc cũng thấy “bí”, huống chi CGvDT. Bởi với tờ báo nhà đạo này, người viết phải bám theo tinh thần Kitô giáo chứ không phải muốn viết các vấn đề gia đình như thế nào cũng được.
.jpg) |
Làm báo là phản ánh những chuyện mang hơi thở thời đại, gắn với thời sự nên luôn phải suy nghĩ đề tài. Trang Gia Đình cũng phải có những bài gắn với dòng chảy cuộc sống để người đọc thấy gần gũi. Viết trang này ở báo CGvDT, bên cạnh thời sự xã hội, còn phải nghĩ tới những đề tài theo dòng thời sự nhà đạo.
Cứ như chu kỳ, năm nào cũng có ngày Quốc tế phụ nữ, Quốc tế thiếu nhi, Ngày của Mẹ, Ngày của Cha, tháng Hoa, tháng Mân Côi, những ngày lễ kỷ niệm gắn với đời sống gia đình… Nhưng khi viết bài, đề tài năm sau phải khác năm trước, không trùng lắp mà vẫn đáp ứng được tính thời sự. Vì vậy, chúng tôi cũng nhiều lúc “bí đề tài”. Những lần như thế, cả người phụ trách trang lẫn cộng tác viên đều phải “vắt óc” suy nghĩ. Có khi chúng tôi ngồi cà phê đó, tưởng chơi nhưng là để trao đổi xem có vấn đề gì mới không. Đôi lúc từ những câu chuyện thường nhật trong cuộc sống, qua một cuộc gặp gỡ, lại nảy ra đề tài.
Khi đã có đề tài rồi, không phải cứ ngồi tưởng tượng để viết vì có những bài phải phản ánh góc nhìn từ nhiều phía, với những trải nghiệm từ nhiều người trong cuộc, nếu ngồi “bịa”, người viết sẽ rơi vào tình trạng chỉ gói vấn đề trong suy nghĩ và kinh nghiệm cá nhân, dễ bị cho là thiển cận hoặc không ghi nhận được sự phong phú của đời sống. Khi đi tìm nhân vật để phỏng vấn hoặc hỏi ý kiến phục vụ cho bài viết, chúng tôi cũng không dễ dàng tiếp cận được ngay. Có những người không thích “lên báo” hoặc từ chối không chia sẻ. Hay có trường hợp một nhân vật cởi mở chia sẻ, nhưng các thành viên trong gia đình họ lại phản đối. Có người phát biểu xong rồi bỗng “rút lại”, không muốn cho đăng tên hay hình ảnh của mình để minh họa cho bài khiến người viết lúng túng bởi giờ nộp bài đã đến gần, không dễ dàng tìm hỏi ý của người khác thay vào. Rồi không phải ai cũng bày tỏ quan điểm hay kể chuyện một cách xúc tích, dễ hiểu. Không ít người nói năng lộn xộn, lan man…, khi viết bài, tôi phải gom ý lại sao cho bạn đọc có thể hiểu được. Cũng không ít lần, chúng tôi ghi được nhiều ý kiến trùng lắp, thế là lại phải chọn lọc, xem xét để tránh lặp lại, gây sự nhàm chán cho độc giả.
Tuần nào cũng viết bài, những nhân vật để chia sẻ đến lúc cũng “cạn kiệt”, không lẽ cứ gặp để hỏi mãi mấy người thân quen đó, dù biết họ có thể trả lời điều mình đang tìm kiếm! Thế là phải tận dụng thêm những mối quan hệ mới để “có thêm nhân vật”. Và vì không phải lúc nào người được hỏi cũng trả lời một cách vui vẻ nên người viết có lúc phải gợi mở trong một câu chuyện bình thường để thu thập ý kiến.
10 năm cộng tác trang Gia Đình, ngoài kỹ năng viết được nâng cao, tầm giao tiếp cùng mọi người dần cải thiện, bản thân tôi cũng từng bước hoàn thiện mình. Chẳng hạn như khi thực hiện một đề tài về đạo hiếu, ghi ý kiến của các phụ huynh, con cái, tôi hiểu ra được nhiều điều hơn từ người khác, hoặc nhìn ra chính bản thân mình từ những sẻ chia đó, nhờ vậy, có thể rèn luyện mình tốt hơn mỗi ngày.
10 năm viết trang Gia Đình của CGvDT, thật nhiều bài học được cảm nhận bên cạnh sự gắn bó với người phụ trách trang cũng như một số thành viên trong tòa soạn. Cũng mong sau 10 năm, chúng tôi vẫn tìm ra đề tài và những người dễ thương trong cuộc sống để hỏi han, phỏng vấn nhằm có những bài viết ngày càng chất lượng và sâu sắc hơn.
NGUYỄN NGỌC HÀ
Bình luận