Người ta thường nói cha mẹ hy sinh cho con cái, vợ chồng hy sinh cho nhau. Có một sự “cho đi” cũng quan trọng và bao la không kém. Ðó là các anh chị đã hy sinh vì em mình.
Trước đây, nhiều gia đình ở nông thôn và cả thành phố rất đông con, không ít nhà gia cảnh khó khăn, cha mẹ không gồng gánh nổi nên có những anh chị lớn đã phải nghỉ học sớm để các em mình được đến trường.
Bà Trần Thị Thanh Vân, 65 tuổi (Q1, TPHCM) là một trong số đó. Ba mất sớm, mẹ của bà một nách nuôi 5 con. Là con gái lớn nên khi học đến đệ thất (lớp 6) cô bé Vân đành phải nghỉ học phụ mẹ bán xe nước lưu động trước cửa trường Ðức Trí (đường Nguyễn Trãi hiện nay) để có tiền nuôi 4 em. Bà cười khi nghe chúng tôi hỏi có tiếc nuối không khi phải bỏ học từ năm đầu tiên của trung học: “Các em tôi rất ngoan và sống trách nhiệm. Em Ba, em Tư của tôi xong trung học đệ nhất cấp (lớp 9) đều thi vào học Dược tá, Y tá; hai em trai sau cũng vào trường nghề sau khi tốt nghiệp THPT. Tất cả đều có việc làm đến lúc về hưu và còn cả lương hưu. Các em cũng có gia đình riêng và rất hạnh phúc bên con cháu, tôi thấy sự hy sinh của mình có ý nghĩa nên không hối tiếc”.
 |
Có dịp trò chuyện cùng ông Mai Ngọc Vân, một kỹ sư và là chủ một biệt thự ngay trung tâm Sài Gòn, chúng tôi mới biết người đàn ông 58 tuổi này rất yêu thương và nhớ ơn người chị gái lớn hơn mình hơn một con giáp. Theo lời kể thì mẹ mất năm ông chỉ mới 6 tuổi, chập chững vào tiểu học. Và chị Hai khi ấy đang học sư phạm tại Sài Gòn đã quay về Long An phụ với ba - một thầy giáo tiểu học - chăm sóc các em: “Sáng chị dậy rất sớm nấu cho chúng tôi bữa ăn sáng. Lúc đó chưa có máy giặt, chị ‘ôm’ một thau đồ to của 4 thằng em trai và ông bố. Chúng tôi về nhà có ngay cơm nóng, canh ngọt, nhà cửa gọn gàng. Lớn lên chút, tôi và các anh tự giặt quần áo mình, lau dọn nhà cửa thì chị Hai phụ ba tôi lo vườn cây ăn trái quanh nhà để tăng thu nhập. Nói chung, chị không lúc nào nhàn hạ”. Kỹ sư Vân còn cho biết thêm là chị Hai mình từng có người theo đuổi, có mấy đám dạm hỏi nhưng chị từ chối. Khi các em lần lượt vào đại học, chị đã già. Và hiện bốn anh em ông Vân thành đạt, vợ con đề huề, mua nhà lập nghiệp tại đất Sài Gòn này thì chị Hai vẫn âm thầm sống trong ngôi nhà ở quê để tiện hương khói cho ba mẹ. “Ðôi lúc chúng tôi muốn rước chị lên Sài Gòn nhưng chị từ chối. Ba mất lúc tôi vừa tốt nghiệp đại học, chị Hai tiếp tục lo cho chúng tôi nhờ vào huê lợi từ vườn cây ăn trái quanh nhà. Nhiều người trong họ luôn tiếc cho chị nhưng chị vẫn vui vẻ cho rằng các em thành công là niềm hạnh phúc lớn nhất của chị”, ông Vân trầm giọng.
Không chỉ những người chị gái mới hy sinh việc học cho các em. Ông Trịnh Văn Tân, 45 tuổi, là dân nhập cư Sài Gòn, hiện tạm trú cùng gia đình tại một nhà trọ ở Tân Bình. Vốn trước đây sống ở ngoại ô Huế, gia đình nghèo, ba mẹ chỉ là lao động nông nghiệp làm thuê kiếm cơm qua ngày nên mới lớp 2 Tân đã bỏ học ở nhà trông coi em nhỏ để ba mẹ rảnh tay đi làm. Lớn chút, ông phụ việc trong những tổ xây dựng chuyên sửa chữa hoặc xây những căn nhà cấp 4 đơn giản, đến khi trưởng thành thì vào Sài Gòn làm thợ hồ, dần dần lên thợ chính. “Mình nghỉ học để ở nhà chăm em, đến 9 tuổi mới vào lớp 1. Khi biết đọc biết viết, mẹ lại sinh thêm em, thế là tôi lại nghỉ để bế em cho mẹ đi làm nông. Dù không được đi học nhưng nhờ có nghề thợ hồ, tôi cũng giúp được ba mẹ như trụ cột trong gia đình. Các em sau này cũng đều có nghề nghiệp ổn định. Xem như sự hy sinh của mình cũng không vô ích!”, ông Tân trải lòng.
Anh Phạm Văn Hòa, 30 tuổi (Q3, TPHCM) thì hãnh diện kể về người anh của mình. Ba mẹ anh mất trong một tai nạn giao thông, lúc đó Hòa chỉ 8 tuổi và anh Hai mới 16 tuổi. Sau khi lo hậu sự cho ba mẹ, người anh trai nghỉ học, theo chú phụ việc và học nghề sửa xe. Mỗi ngày, anh Hai dậy sớm nấu cơm, đưa em trai đi học rồi đến tiệm xe. Chiều, anh lại đến rước em về và lo cơm nước, tắm táp, giặt giũ…Hòa từ nhỏ đã có ý thức tự chăm sóc mình để đỡ cực cho anh Hai. Vất vả là vậy nhưng người anh cũng đã lo cho em được học hết đại học rồi mới lập gia đình. “Anh tôi chưa hề hối tiếc vì mình đã dang dở việc học, phải bỏ luôn giấc mơ vào Ðại học Kinh tế của mình. Ngược lại, anh luôn tự hào và cho rằng bất cứ anh chị nào có đứa em ngoan như tôi thì cũng sẵn sàng hy sinh cho em mình”, anh Hòa cười vui.
Vâng, họ là những người anh, người chị sớm thấy trách nhiệm của mình. Họ đã hy sinh việc học, tuổi xuân để chắp cho các em mình đôi cánh bay tới ước mơ...
NGUYỄN NGỌC HÀ
Bình luận