Tại nhà thờ Chánh tòa Đức Bà Sài Gòn, sáng ngày 29.12.2024, Đức Tổng Giám mục TGP TPHCM Giuse Nguyễn Năng đã chủ sự thánh lễ khai mạc Năm Thánh 2025.
Dưới đây là toàn văn bài giảng lễ của ngài:
Chiều ngày 24.12, Đức Thánh Cha Phanxicô đã mở cửa Năm Thánh tại Đền thờ thánh Phêrô để khai mạc Năm Thánh cho toàn thể giáo hội hoàn vũ. Và hôm nay, trên tất cả các nhà thờ Chánh tòa đều cử hành nghi thức khai mạc Năm Thánh bằng cách mở cửa thánh. Đây là một biến cố hết sức quan trọng. Nếu như khi xưa, 50 năm mới có 1 lần, thì bây giờ, cứ 25 năm, năm thánh mở để đón nhận kho tàng lòng thương xót của Chúa, tha các tội, tha các vạ, các hậu quả mà tội đã gây ra cho chúng ta. Đây là biến cố vĩ đại để chúng ta chuẩn bị trong suốt một năm vừa qua.
Năm Thánh được khởi sự với nghi thức mở cửa. Nhưng chúng ta thử hỏi tại sao phải mở cửa? Vì cửa đã đóng. Thiên Chúa đã mở cửa để đón nhận tất cả chúng ta. Khi xưa khi Adam và Eva phạm tội, con người bị đuổi ra khỏi vườn địa đàng và cửa vườn địa đàng đóng lại, có những thiên thần đã chặn cửa. Trong suốt dòng lịch sử, sau khi cửa bị đóng lại thì xuất hiện tội lỗi gia tăng, hận thù, đau khổ gia tăng và cuối cùng là sự chết. Thế giới u ám bị đóng cửa vì thiếu ân sủng của Chúa nên trong suốt dòng lịch sử, các tiên tri và ngôn sứ đã nuôi dưỡng ngọn lửa hy vọng, luôn mời gọi mọi người giữ vững niềm hy vọng Thiên Chúa sẽ cửa mở trở lại.
Trong suốt mùa Vọng, chúng ta thường nghe hát bài: “Trời cao hãy đổ sương xuống”. Đó là lời kêu gọi của các tiên tri giữ lửa hy vọng: “Lạy Chúa xin xé mây trời xuống với chúng con, chúng con đau khổ quá nhiều rồi”. Đó là những lời cầu nguyện thống thiết trong lịch sử của Dân Chúa
Chúng ta mới mừng lễ Giáng Sinh, con Thiên Chúa xé mây trời để đến làm người, đến ở với chúng ta. Chúa đã mở cửa ơn phúc để chúng ta được ơn cứu độ.
Không chỉ mở cánh cửa không gian mà từ khi con Thiên Chúa đến và cư ngụ ở thế gian này còn khai mở thời gian ân sủng. Trong sách Isaia có đoạn: “Thánh Thần Chúa ngự đến trên tôi, Ngài sai tôi đi loan báo Tin Mừng và công bố năm hồng ân”. Ngày ấy đã đến. Từ sự sung mãn của Thiên Chúa, chúng ta được lãnh nhận hết ơn này đến ơn khác. Như thánh Phaolô nói, Thiên Chúa yêu thương chúng ta, ngay cả con một mình Chúa cũng chẳng tha mà sai đến trần gian này để cứu độ con người. Vậy một khi đã ban người con ấy, lẽ nào Thiên Chúa lại chẳng rộng ban ân sủng cho nhân loại?
Thời gian của lịch sử Tân ước là thời gian của ân sủng. Nhưng trong cuộc sống cần có những nhịp mạnh, những khoảnh khắc mạnh mẽ để nhắc nhớ, sống thời gian đó một cách ý nghĩa hơn. Vì vậy nên Đức Thánh Cha trong sắc chỉ công bố Năm Thánh đã nói, trong đời sống Kitô hữu cần những khoảnh khắc mạnh mẽ để nuôi dưỡng và củng cố niềm hy vọng như những người bạn đồng hành để chúng ta thấy mục tiêu của cuộc gặp gỡ với Chúa Giêsu. Những chặng 25 năm, 50 năm như thời điểm hiện tại là những thời khắc mạnh mẽ, đặc biệt để đón nhận ơn sủng Đức Kitô.
Chúa đã mở cửa, về phía chúng ta cũng cần mở ra. Mở cửa để đón nhận con Thiên Chúa và ơn sủng của Ngài đến với mỗi người như lời bài hát: “Hỡi cửa đền hãy cất cao lên để đức vua vinh hiển ngự vào”. Trong sách Khải Huyền, thánh Gioan viết: “Này đây, ta đứng trước cửa để gõ, ai nghe tiếng ta mà mở cửa thì ta sẽ vào trong nhà người ấy, sẽ dùng bữa tối với người ấy và người ấy sẽ dùng bữa với ta”. Thật vậy, đi qua Cửa Thánh là bước vào màu nhiệm của ơn sủng, là thời điểm mà cánh cửa hy vọng mở ra. Cánh cửa phải được mở từ bên trong. Điều quan trọng là mỗi người chúng ta phải mở cánh cửa tâm hồn. Như chúng ta đã nghe công bố Tin Mừng khi đứng ở quảng trường, tại đài Đức Mẹ: “Ta là cửa chuồng chiên, tất cả người đến trước là trộm cướp và chiên đã không nghe chúng. Ta là cửa, ai qua ta mà vào thì sẽ được cứu rỗi. Người ấy sẽ ra, sẽ vào và tìm thấy của nuôi thân. Kẻ trộm có đến thì cũng chỉ đến sát hại và phá hủy, còn ta đến để chúng được sống và sống dồi dào”.
Tất cả mọi người được mời gọi để cửa mở ra. Chúa đi trước, chúng ta theo sau; bước theo ngài vì chính ngài cũng trải qua cuộc sống như con người. Chúa đã sinh ra và lớn lên trong một gia đình với những lo toan và bất trắc. Hôm nay, phụng vụ cử hành lễ Thánh Gia, cộng đoàn được nghe các bài đọc để thấy rằng Chúa cũng lớn lên, trưởng thành trong khung cảnh của một gia đình đủ cung bậc, có êm ả, sóng gió, hạnh phúc, khổ đau. Thánh Giuse chưa về chung sống phát hiện Đức Mẹ đã mang thai. Thánh Giuse và Đức Mẹ phải lên đường về quê khai hộ khẩu khi Đức Mẹ sắp đến ngày sinh con, đó là chặng đường vất vả; phải sinh con trong chuồng bò thiếu thốn, tối tăm; phải chạy trốn kẻ tìm bắt, sống cuộc đời di dân ở đất Ai Cập đầy lo toan và bấp bênh. Trong bài Tin Mừng này còn cho thấy cha mẹ lạc mất con 3 ngày nhưng căng thẳng và đau đớn vô cùng. Và cuối cùng, người mẹ chứng kiến con mình chết trong thập giá. Tất cả như chìm vào trong bế tắc, thất vọng. Nhưng trong tất cả mọi biến cố, mọi thời khắc, thánh Giuse và Đức Mẹ luôn tin tưởng vào lời hứa của Thiên Chúa. Tin và lời hứa phục sinh. Gia đình ấy luôn luôn phó thác, hy vọng và kiên nhẫn đợi chờ đến giờ chúa hành động.
Sở dĩ, Đức Thánh Cha mở cửa Năm Thánh hy vọng này là vì khi thế giới đang chìm ngập trong bóng tối in đậm vết thương đau. Đó là những tiếng nổ vang trời của vũ khí khắp thế giới năm này đến năm khác, ngày này qua ngày khác. Đó là sự chết chóc, hủy diệt, căm thù. Đó là tình trạng nghèo đói. Trong một thế giới văn minh, hiện đại, giàu có mà có đến hơn 1 tỷ người bằng 1/8 nhân loại sống trong đói nghèo. Đó là tình trạng di cư, lánh nạn. Hiện tại có khoảng 110 triệu đang chạy trốn chiến tranh. Thế giới vẫn còn tình trạng mua bán vũ khí, sản xuất - tiêu thụ ma túy, hủy diệt môi trường thiên nhiên gây hại đến môi trường sinh thái. Hằng năm có khoảng hơn 32 triệu người chịu ảnh hưởng biến đổi khí hậu. Con người vẫn đang gây ra tội ác chống lại Thiên Chúa, chống lại loài người, quay lưng với Thiên Chúa và thờ ơ với tha nhân. Xã hội đang báo động tình trạng những chiếc nôi vắng bóng trẻ thơ khi tỉ số sinh ngày càng giảm và lo ngại về tương lai của nhân loại. Nhưng đau thương còn là món nợ sinh thái khi tàn phá tài nguyên thiên nhiên, công trình của Thiên Chúa. Từng người, từng gia đình cũng đang phải chịu biết bao đau thương, sống trong cảnh tăm tối không biết ngày mai sẽ thế nào. Có những người không được một ngày sống bình an hạnh phúc.
Trong một thế giới đau thương và u ám như thế, Đức Thánh Cha mời gọi tất cả chúng ta hãy sống niềm hy vọng Kitô giáo và lan tỏa đến mọi người xung quanh. Tất cả mọi người đều là những người hành hương của hy vọng. Thánh Phaolô nói, Hãy trông cậy và vững tin ngay cả khi không còn gì để trông cậy. Vì chúng ta không hy vọng ở nơi mình mà đặt hy vọng ở nơi Chúa, không mất niềm tin, không chút nghi ngờ lời Chúa hứa.
Trong Năm Thánh này, anh chị em sẽ dành thời gian để hành hương đến các nơi đã được chỉ định, dành thời gian để cầu nguyện để khơi dậy niềm hy vọng. Thiếu cầu nguyện sẽ không biết hy vọng. Người giàu thì tự mãn mà họ tưởng rằng đã ổn định và bảo đảm nên không cảm nhận niềm hy vọng Kitô giáo. Người nghèo và đau khổ lại dễ rơi vào sự thất vọng trong nỗi cùng cực đau thương của mình, không dám tin vào sự thay đổi của cuộc sống. Vì thế, cầu nguyện sẽ giúp chúng ta nâng tâm hồn lên tới Chúa và khả năng nhìn xuyên qua tăm tối để thấy tương lai phục sinh cuối đường hầm. Còn hy vọng là còn sự sống. Thiếu hy vọng thì chứng tỏ cuộc sống đã bắt đầu chết dần chết mòn. Trong đêm tối cuộc đời nếu còn thấy ánh sáng hy vọng thì chính tia sáng ấy sẽ nuôi sống mỗi người. Niềm hy vọng của chúng ta là niềm hy vọng của phục sinh. Chủ đề Năm Thánh 2025 nếu dịch đúng thì có ý nghĩa là “Những người lữ hành để tiến đến niềm hy vong”. Mỗi người cần chuyển động để hướng đến hy vọng. Khi mỗi người được củng cố hy vọng thì sẽ lan báo đến những người đau khổ xung quanh.
Trong sách Gióp có câu rất hay: “Tôi nên mắt cho người mù lòa, tôi là chân cho người què, tôi là cha của người nghèo túng”. Tất cả chúng ta được mời gọi để trở thành tai cho người điếc, là miệng lưỡi cho người câm, là người đem cơm nước cho người đói khát, là tiếng nói cho người chịu oan ức bất công, là ánh sáng cho ai đi trong đêm tối, là sự nâng đỡ cho người quỵ ngã, là bàn tay nối kết cho người đang bất hòa chia rẽ, là ngọn lửa để sưởi ấm tâm hồn giá lạnh, là niềm vui cho tất cả những ai đang sầu khổ.
Trong Năm Thánh, mỗi khi thực thi lòng thương xót, 14 mối thương người, thương xác 7 mối, thương linh hồn 7 mối để đem niềm hy vọng cho người khác thì chúng ta được nhận một ơn toàn xá. Năm Thánh là thời gian ân sủng. Giáo hội mở kho tàng Năm Thánh, chúng ta hãy đến đón nhận ơn tha thứ, sự bình an. Cuộc đời mỗi tín hữu được dìm mình trong bể nước của ơn sủng và tình yêu của Chúa, anh chị em hãy tiến bước và vững tin trong cuộc hành hương hy vọng vì luôn có Chúa ở cùng. Amen
(Thảo Thanh ghi)
Bình luận