Bạn của ba mẹ

Xưa nay người ta luôn nói cha mẹ chọn bạn cho con, hoặc khuyên con chọn bạn mà chơi. Song, các bậc phụ huynh cũng cần chú ý chuyện chọn bạn của chính mình để làm gương cho con cái. Hơn nữa, những người bạn của ba mẹ ít nhiều cũng ảnh hưởng tới con trẻ trong nhà…

Tiêu chuẩn nào?

Đa số những cha mẹ trẻ hôm nay quan niệm muốn dạy con chọn bạn mà chơi thì bản thân bạn của ba mẹ phải là ngươi có tư cách và đạo đức tốt, không cần phải là những người trí thức, giàu sang hay có quyền thế.

Ông Phạm Huy Hoàng, 40 tuổi (ngụ Q3, TPHCM) chia sẻ: “Mình dạy con mình phải biết chọn bạn mà chơi, nên trước hết mình cũng không nên kết bạn bừa bãi, kể cả những người bạn giàu có nhưng tư cách không ra gì”. Ông Hoàng nói thêm, có những người bạn thân từ thời cấp 3, sau này mỗi người đi một hướng riêng, sinh hoạt môi trường khác hẳn nên tính cách thay đổi. Có người lấy lý do làm ăn thất bại, sa đà trong rượu chè. Cứ tối đến rủ ông đi nhậu, từ chối thì họ lại mang rượu đến tận nhà. Ông từng lánh mặt và bị chửi là thằng phản bạn. “Tục ngữ có câu giàu đổi bạn, sang đổi vợ, nhưng thực ra, tôi chỉ là công chức lương ba cọc ba đồng, lấy đâu giàu có mà đổi bạn. Tuy nhiên tôi suy nghĩ, hai đứa con tôi đang học cấp 2 sẽ nghĩ sao khi ba chúng cứ chiều về là đi nhậu cùng bạn bè hoặc gầy “độ nhậu” trong nhà rồi say khướt? Vậy tôi sẽ dạy con ra sao khi muốn nó chọn bạn. Và con tôi sẽ nghĩ gì khi bạn của bố toàn mấy ông bợm?”, người cha tâm sự.

Chọn bạn không chỉ tránh những “bợm nhậu”, mà còn những người buôn bán gian dối. Ông Lê Minh Bảo, 35 tuổi (Bình Thạnh, TPHCM) là đầu mối thu mua cua cho các quán trong quận. Một ngày, người bạn thân đến đề nghị ông ngâm cua chắc thành cua lột bằng hóa chất, tức làm cho vỏ mềm ra để dối khách hàng là cua lột. Ông không chỉ từ chối mà không liên lạc với người bạn đó. Người cha này thật thà: “Mình mới khởi nghiệp, gian dối như vậy gặp khách hàng khó tính mình sẽ mất mối làm ăn. Hơn nữa, làm sao mình dạy con khi chính ba mẹ chúng cũng ăn gian làm dối”.

Là một người mẹ, bà Lê Thu Nga, 37 tuổi (Q5, TPHCM) cũng quan tâm đến việc “chọn bạn”. Trước đây, bà cũng chơi với nhiều bạn bè hàng xóm. Sau này có gia đình riêng, có con và nuôi dạy con, bà không còn muốn qua lại với một số người bạn láng giềng chuyên “bàn đề”. Đó là những người cứ sáng sớm sang nhà hỏi con gái bà tối qua nằm mơ có thấy con gì không, rồi sau bốn giờ chiều lại hậm hực vào nhà bà chửi rủa vì thua đề. Chỉ là thợ may trong xóm, dù phải giữ khách hàng, bà vẫn cố “né” những vị khách “đề đóm” vì không muốn tạo ảnh hưởng xấu cho con gái…

Một số bậc phụ huynh cũng không thích chơi với những người hay “văng tục”, hở ra là dùng “tiếng đệm”. Nhắc đến chuyện này, chị Nguyễn Quỳnh Giao, 30 tuổi (Q3) kể: “Một người bạn thời tiểu học của tôi sống bằng nghề kinh doanh nhỏ. Một ngày gặp lại sau thời gian dài xa cách, tôi vẫn vui vẻ mời bạn đến nhà. Người này thường văng tục và tôi tá hóa khi thằng con trai ba tuổi mới biết bập bẹ, một chiều đã tuôn ra những từ ngữ tục tằn y như người bạn của tôi thường nói. Từ đó, tôi nói thẳng cùng bạn là không thích con mình ảnh hưởng những ngôn từ đó, nếu có thể bỏ thói quen văng tục thì tiếp tục đến chơi, còn không thì thôi”.

Ảnh hưởng lên con cái

Nhiều người bạn của ba mẹ ảnh hưởng rất lớn đến tính cách của con cái. Ông Trần Văn Long, người đã ở tuổi hưu trí kể, hồi nhỏ ba của ông là công chức. Một trong những người bạn của ba là nhân viên văn phòng, ngoài giờ làm việc vẫn học thêm lấy bằng Tú Tài để vào ngành Cán sự Hóa học của Đại học Phú Thọ thời đó. Ông Long khẳng định: “Ba tôi an phận làm công chức bậc trung, nhưng vẫn khen bác Thanh chăm chỉ học hành để vươn lên và khuyên tôi hãy giống bác Thanh, luôn nỗ lực trong mọi hoàn cảnh. Ảnh hưởng đó giúp tôi hơn 10 năm sau đỗ Tú Tài và cũng theo ngành kỹ sư hóa học đến ngày về hưu”.

Cũng thuộc thế hệ 5X sống ở Sài Gòn, ông Lê Tùng Lâm vẫn luôn nhớ đến một người bạn của ba mình một thời: “Bác ấy kinh doanh vải sợi nhập cảng rồi xuất cảng nông sản Việt Nam. Thuở đó, bác hay tới nhà kể chuyện kinh doanh rồi hỏi ý kiến ba tôi. Tôi nhận ra mình rất thích thú với việc buôn bán”. Sau này dù chỉ là doanh nghiệp bán lẻ tại chợ Kim Biên và Soái Kình Lâm (Chợ Lớn), ông Lâm rất thành công. Ông cảm nhận người bạn của ba đã truyền cảm hứng để mình đến với nghề kinh doanh.

Không ít người con mang những ấn tượng không tốt về bạn của ba mẹ. Thậm chí có những đứa trẻ trở thành bợm từ mấy cuộc nhậu bê tha của cha ngay tại nhà. Hoặc nói đến bạn của ba mẹ, chúng lại nghĩ ngay đến hình ảnh say lảo đảo của một người đàn ông vẫn đến rủ ba nhậu bí tỉ.

Bà Nguyễn Thanh Hằng (Q3) vẫn không quên một thời mẹ bán tạp hóa tại nhà, ai có chuyện buồn, từ mâu thuẫn với gia đình đến hàng xóm đều đến nhà bà bêu xấu nhau. Họ “vạch lá tìm sâu”, moi móc, thậm chí bịa chuyện để nói xấu người này người kia. Tất cả đã ảnh hưởng tới anh chị em bà Hằng vốn là những đứa trẻ vô tư. “Chúng tôi vừa ăn uống, vừa nghe ké, dần dần từng người “bị lây” tính ngồi lê đôi mách, bịa chuyện phiếm, nói xấu nhiều người đến độ có một thời gian ai thấy chúng tôi cũng đều ngại”, bà Hằng nhớ lại. Giờ đây, ở tuổi ngoài 60, bà đã ý thức được chuyện không hay đó nên bất cứ ai đến nhà nói xấu chị em của họ hoặc hàng xóm là bà gạt ngang và nhắc họ đừng nên vậy…

Như vậy, chuyện “chọn bạn mà chơi” không chỉ dành riêng cho con trẻ mà với người lớn cũng thật quan trọng. Bởi có bạn tốt thì cha mẹ mới có thể tự tin bảo ban con khi chúng kết bạn, giao lưu với thế giới bên ngoài.

NGUYỄN NGỌC HÀ