Internet, mạng xã hội, điện thoại thông minh…, chỉ trong vòng vài thập niên, sự phát triển của công nghệ đã dẫn đến những thay đổi “không tưởng” của ngành truyền thông. Các báo đài Công giáo cũng không thể nằm ngoài những biến động này.
Một phóng viên của năm 2019 ngoài khả năng viết, chụp ảnh, còn phải biết quay phim với điện thoại thông minh, thậm chí cần giỏi xoay sở để làm người dẫn, rồi tự ghi hình khi tác nghiệp một mình, sau đó phải kết nối thành thạo các loại máy móc để gởi thông tin về tòa soạn một cách nhanh nhất… Truyền thông đa phương tiện và phóng viên phải đa năng, thời đại của thông tin “mọi lúc mọi nơi” đòi hỏi thế. Tuy nhiên, giữa ngồn ngộn tin tức trên internet, đặc biệt là trên mạng xã hội, tin thật lẫn lộn với muôn vàn tin giả, việc giữ gìn bản sắc riêng quan trọng đến mức nào, và làm sao để giữ được bản sắc mà vẫn tôn trọng sự đa dạng và giữ được thái độ cởi mở, tinh thần đối thoại? Ðây là nội dung chính được 250 đại diện của các báo đài Công giáo thảo luận trong Hội nghị Thánh Phanxicô đệ Salê lần thứ 23 tổ chức vào đầu năm nay ở Lộ Ðức, Pháp.
![]() |
Theo Giám đốc sản xuất Ðài truyền hình KTO Étienne Loraillère, truyền thông Công giáo cần “nuôi dưỡng tính độc đáo của mình, cả trong việc lựa chọn đề tài lẫn trong cách thực hiện những đề tài ấy”. Còn ông Cyril Douillet, Tổng Biên tập Ombres et Lumières, tạp chí dành cho các tín hữu khuyết tật và đau bệnh, nhận định: “Chúng ta có trách nhiệm giữ ‘giọng’ riêng, với trọng tâm là những vấn đề nhân bản”. Bản sắc của các báo đài Công giáo là “lấy đức tin làm nền tảng, theo tinh thần khiêm nhường của Ngôi Hai Thiên Chúa làm người, và tâm điểm là phục vụ con người”, Tổng Biên tập tạp chí Pèlerin François-Xavier Maigre nhấn mạnh. Một khi thể hiện được bản sắc ấy, truyền thông Kitô sẽ “khơi mở cho độc giả, giúp họ suy ngẫm nhiều vấn đề, mà không hề áp đặt quan điểm lên họ”, theo bà Priscilla de Selve, Tổng Biên tập Paris Notre-Dame, tuần báo của Tổng Giáo phận Paris.
![]() |
Ðiều này được một tín hữu Pháp 88 tuổi và là độc giả lâu năm của các tờ La Croix, Pèlerin, Famille Chrétienne, ông André Bondu xác nhận: “Nếu không có tiếng nói của báo chí Công giáo, tôi nghĩ có lẽ nhiều người ở Pháp sẽ cho rằng áp dụng biện pháp an tử cho các bệnh nhân bị bệnh nan y là điều rất bình thường. Tương tự, cũng chính các báo Công giáo giúp tôi có góc nhìn khác về người nhập cư. Trên các trang báo nhà đạo, họ không bị miêu tả như những kẻ ‘xâm chiếm’ và chỉ mang lại điều phiền phức - giọng điệu thường thấy ở các báo đài thông thường, chỉ nhìn vấn đề đơn thuần ở góc độ chính trị, kinh tế. Thay vào đó, nếu nhìn bằng tấm lòng cảm thông thì bạn sẽ nhận ra rằng chẳng ai lại muốn đặt cược mạng sống cho các chuyến đi lành ít dữ nhiều, bỏ lại mọi thứ thân thuộc ở quê nhà...”.
NGUYỄN NGỌC LAN CHI
|
Tổng trưởng Bộ Truyền thông Vatican là một giáo dân
Hồi tháng 7.2018, Ðức Giáo Hoàng đã bổ nhiệm nhà báo người Ý Paolo Ruffini (ảnh) làm Tổng trưởng Bộ Truyền thông Vatican. Ông Ruffini là giáo dân đầu tiên đứng đầu một bộ của Tòa Thánh. Nhà báo này sinh năm 1956, tốt nghiệp khoa luật của Ðại học Sapienza, Rome. Ông bắt đầu theo nghề báo từ năm 1979 với tờ Mattino di Napoli, sau đó từng làm việc cho nhật báo Messafero, Ðài phát thanh Rai, Ðài phát thanh của Quốc hội Ý, Ðài phát thanh - truyền hình CEI, Inblu… Trước khi trở thành Tổng trưởng Bộ Truyền thông Vatican, ông là Giám đốc Ðài truyền hình Tv2000 của Hội đồng Giám mục Ý. Ông Ruffini từng được trao nhiều giải báo chí và là một chuyên gia nổi tiếng về các lãnh vực truyền thông Kitô giáo; đạo đức trong truyền thông; các loại hình mới của báo chí. Việc bổ nhiệm một nhà báo kỳ cựu cho thấy Ðức Phanxicô đang tiếp tục đà cải cách để bộ phận truyền thông của Tòa Thánh hoạt động một cách chuyên nghiệp và hiệu quả hơn. |
|
Truyền thông Công giáo trên thế giới rất đa dạng. Bên cạnh những trang tin trực tuyến, bản tin nội bộ của các giáo phận, giáo xứ, hội dòng thì có rất nhiều báo đài hoạt động chuyên nghiệp, phát hành toàn quốc hoặc tại địa phương. Những báo, đài này có thể trực tiếp/gián tiếp liên quan đến Giáo hội hoặc hoàn toàn độc lập, thuộc một tập đoàn truyền thông của tư nhân hay nhà nước. Tại Ý, nhật báo Avvenire trực thuộc Hội đồng Giám mục nước này, nhật báo Il Cittadino thuộc Tòa Giám mục giáo phận Lodi, còn dòng Tên thì có các báo như La Civiltà Cattolica, Popoli… Tại Mỹ, báo điện tử Công giáo Crux do tập đoàn The Boston Globe thành lập vào năm 2014 và nhanh chóng tạo được danh tiếng, vẫn thường được các tờ The New York Times, The Washington Post dẫn lại thông tin. The Boston Globe thuộc sở hữu của tỉ phú John Henry.
Pháp là quốc gia có rất nhiều báo, đài Công giáo và hầu hết đều có sự hỗ trợ kinh phí hoạt động của chính phủ. Ðơn cử là Ðài Radio Chrétienne Francophone (Phát thanh Kitô Pháp ngữ), hiện có văn phòng ở 63 giáo phận (hầu hết ở Pháp, trừ 3 giáo phận tại Bỉ), nhưng không có ở Paris (do nơi đây đã có Ðài Radio Notre Dame). Trao đổi với báo CGvDT, ông Jean-Michel Reiss, Giám đốc RCF vùng Bourgogne cho biết, RCF hoạt động độc lập, nguồn kinh phí hoạt động do đóng góp của Bộ Văn hóa Pháp (20-25%), các giáo phận mà đài có trụ sở (30%) và từ thính giả (45-50%). Trong khi đó, La Vie, tuần báo Công giáo hàng đầu nước này thuộc sở hữu của tập đoàn truyền thông Le Monde (bao gồm nhật báo nổi tiếng Le Monde). Ðặc biệt, không thể không nhắc đến tập đoàn Bayard của dòng Ðức Mẹ Lên Trời. Ðây không chỉ là tập đoàn báo chí - xuất bản Công giáo hàng đầu của Pháp mà của cả thế giới với hơn 150 năm phát triển. Trong số các báo của Bayard có tờLa Croix, nhật báo Công giáo duy nhất ở Pháp tồn tại từ hơn 130 năm nay, và khoảng 150 tạp chí bằng 15 ngôn ngữ, với lượng độc giả lên đến 36 triệu người trên toàn thế giới. Các nhà xuất bản của tập đoàn này (Bayard, Milan, Novalis…) bán được khoảng 8 triệu bản sách với hơn 700 đầu sách/năm. Ðến nay, Bayard đã có mặt tại các nước châu Âu, châu Mỹ và gần đây là châu Phi và châu Á, bao gồm cả Việt Nam. |
NGUYỄN NGỌC LAN CHI




Bình luận