Gia đình sống Tuần Thánh

Trong Tuần Thánh chuẩn bị đón lễ Phục Sinh, việc cùng người thân tham dự các nghi thức thường mang đến cho mỗi tín hữu nhiều cảm xúc và kỷ niệm. Ở gia đình, các thành viên gắn bó bên nhau trong những sinh hoạt đạo đức là bệ phóng để đức tin phát triển.

Những lời bảo ban

Ngày nay, tuy ít phổ biến trường hợp gia đình có nhiều thế hệ chung sống như trước, đa số các cặp đôi chọn đời sống tự lập, tách biệt, nhưng trong sinh hoạt nhà đạo lại có sự gắn kết. Với các gia đình trẻ, người lớn vẫn đồng hành trong mảng này. Ông Lê Văn Bền, 55 tuổi, giáo xứ Bến Dinh (giáo phận Mỹ Tho) cho biết, dù các con đã lập gia đình và sống ở Sài Gòn nhưng ông hay nhắc nhở giữ lễ, nhất là bước vào mùa Chay:“Luật Hội Thánh dạy xưng tội một năm ít là một lần. Mùa Chay, dọn lòng đón lễ Phục Sinh, tôi nhắc các con mình có làm gì thì làm phải siêng năng tham dự các thánh lễ và xưng tội đàng hoàng, nhớ ăn chay và kiêng thịt ngày thứ Sáu Tuần Thánh. Mỗi lần chúng điện thoại về tôi đều hay hỏi. Con mình có khi không quên đâu mà mình cũng phải nhắc…”.Ông nói thêm, sống ở quê cùng cậu con út, ông bà cũng uốn nắn cháu như các anh chị. Những ngày tưởng niệm cuộc Thương Khó, cả nhà cùng nhau đi lễ, tươm tất. Và vì từ nhỏ các con đã sống trong cái nôi truyền thống nhà đạo nên bây giờ cha mẹ không mấy nhọc công để bảo ban về những chuyện này.

Những ngày đặc biệt trong Tuần Thánh không chỉ làm gia tăng đức tin mà còn để lại nhiều cảm xúc cho các bạn trẻ

Ðối với các cặp đôi trẻ mà một trong hai người là tân tòng, dù đã được học giáo lý dự tòng kỹ càng, song việc cùng nhau tham dự các nghi thức trong Tam Nhật Thánh là điều rất ý nghĩa, để lại nhiều xúc cảm trong mỗi người. Chị Nguyễn Lan Thanh, giáo xứ Vĩnh Hòa (TGP TPHCM) chia sẻ, mùa lễ năm rồi là mùa đầu tiên trong hôn nhân của anh chị. Khi tham dự lễ Lá và Tiệc ly, anh luôn miệng hỏi về ý nghĩa tại sao lại cầm lá, những ai được chọn ngồi để linh mục cử hành nghi thức Rửa chân, rồi vì sao lại che tượng Chúa Giêsu bằng bức rèm màu tím… làm chính chị cũng lúng túng do có đông người đứng cạnh. “Hồi hẹn hò nhau, tôi hay đưa anh đón lễ Giáng Sinh, xem văn nghệ rồi đi coi hang đá, trong bầu khí hân hoan. Ðến khi kết hôn, lần đầu dự các nghi thức Phụng vụ mà một năm chỉ diễn ra một lần, khác những lễ thường nên anh thắc mắc. Tôi hơi bối rối khi chồng mình cứ hỏi mãi như vậy mà thật ra thì mừng thầm vì anh đã thật sự quan tâm tới việc tham dự thánh lễ, các nghi thức trong đạo”, chị nói. Chuyện trò với chúng tôi, chị không giấu diếm những khúc mắc ban đầu của hai người, theo chị có thể do chồng mới theo đạo nên hay quên chuyện này chuyện khác, còn bây giờ, anh đã tự giác, có khi anh còn nhắc lại chị phải chuẩn bị nhanh để đi lễ cho kịp. “Hồi lễ Tro vừa rồi, anh nhắc tôi giữ chay đấy chứ, suýt nữa tôi quên. Thứ Sáu Tuần Thánh tới cũng là ngày ăn chay kiêng thịt, tôi sẽ vờ xem anh có nhớ không...”, chị dí dỏm.

Lễ đèn mang đậm tính văn hoá địa phương

Yêu mến nét văn hóa truyền thống

Sau lễ Lá, Giáo hội bước vào Tuần Thánh. Ngày thứ Năm với thánh lễ Tiệc ly, Thứ Sáu tưởng niệm cuộc Thương Khó của Chúa… là những ngày đọng lại nhiều nghĩ suy trong lòng tín hữu. Ở các vùng miền, việc cử hành các nghi thức tuy theo phụng vụ song vẫn có những nét riêng. Bà Trần Thị Thu Hà, sống tại xứ Bình Thuận (TGP TPHCM) tự hào nói với chúng tôi về nghi thức táng xác Chúa nơi giáo xứ như một truyền thống đẹp: “Gia đình tôi đến gia nhập xứ cũng mới đây thôi nhưng tham gia chung với anh chị em, tôi lại thích nếp sinh hoạt hết sức ý nghĩa này. Ở đây có nhiều giáo họ, đông đảo giáo dân và việc cử hành như thế làm tăng thêm tính long trọng của mùa Thương Khó. Duy trì từ năm này qua năm khác làm niềm tin và lòng mến Chúa gieo vào mình mỗi lúc một nhiều hơn mà đặc biệt, ươm mầm cho thế hệ trẻ sau này. Mỗi khi đi lễ, đi chầu, tôi dẫn theo các cháu và quỳ cạnh để cắt nghĩa cho cháu mình nghe, hiểu”. Ở xứ Bình Thuận và các xứ đông đảo tín hữu gốc Bắc như hạt Xóm Mới, Phú Nhuận (TGP TPHCM) hay cả giáo phận Xuân Lộc…, trong sinh hoạt ngày Thứ Sáu Tuần Thánh hay duy trì nghi thức đóng đanh, táng xác Chúa, để tang Chúa… Nếu đây là nét văn hóa đậm chất Bắc Bộ thì ngắm nguyện, lễ đèn vào các ngày thứ Hai, thứ Ba, thứ Tư Tuần Thánh, các tín hữu Nam bộ lại hưởng ứng nhiều hơn. Có những gia đình nhiều thế hệ truyền nhau cách nguyện gẫm. Những đứa trẻ sinh ra trong gia đình Công giáo toàn tòng Nam Bộ hẳn sẽ không thể quên các cung giọng đặc biệt mùa này, và cả bài Thương Khó được đọc trong Thứ Sáu Tuần Thánh. Chị Nguyễn Thị Nhã Phương, giáo dân họ đạo Xuân Hòa (giáo phận Cần Thơ) kể chuyện gia đình tham dự các ngày lễ quan trọng: “Tôi có nhiều kỷ niệm với các bạn khi cùng nhau tìm lá, thắt lá, chuẩn bị cho Chúa nhật lễ Lá. Quê tôi có tổ chức gẫm lễ đèn và đi đàng Thánh giá vào ngày Thứ Sáu rất trang trọng. Ở nhà tôi, mỗi người tham gia một việc của họ đạo như ca đoàn, nguyện gẫm, giúp lễ… Thế hệ tôi chưa dám nguyện ngắm nhưng ông bà, các người lớn trong họ đạo tôi thì thuần thục và ngắm rất hay. Từ nhỏ, mùa Thương Khó đã đi vào lòng tôi bằng những cảm xúc linh thiêng, dù có hơi buồn thương một chút…”.

Các thành viên trong gia đình ở các xứ đạo gốc Bắc thường rủ nhau đi dự nghi thức táng xác Chúa vào ngày thứ Sáu Tuần Thánh - ảnh: Đ.Q

Cử hành Tuần Thánh, ngoài sự khác biệt theo văn hóa vùng miền, mỗi gia đình đều có những cách sinh hoạt riêng. Ví như việc giữ chay, kiêng thịt, việc chọn lựa món ăn nào thay thế, hay đi đâu dùng bữa để đọng lại kỷ niệm và điều cần hơn là để cho từng thành viên ý thức ý nghĩa của việc đang làm cũng là điều đáng nói. Những lời bảo ban mà cha mẹ dành cho con cái, tấm gương sốt sắng của ông bà khi dự lễ và cả tính riêng biệt trang trọng của mùa phụng vụ này để lại cho những đứa trẻ nhà đạo biết bao kỷ niệm. Sống những ngày Tuần Thánh hiện tại, anh Lê Ðăng Khoa, sinh viên Trường Ðại học An Giang, dự tu giáo phận Long Xuyên bồi hồi: “Cha mẹ thường hay nhắc nhở các thành viên trong gia đình tranh thủ dọn mình chu đáo để chuẩn bị mừng lễ Phục Sinh. Vào những ngày này, dù có bận rộn như thế nào nhưng gia đình tôi cũng phải dự các nghi thức mà giáo xứ tổ chức. Mùa Thương Khó, tôi thường cầu nguyện riêng, nhìn lại cuộc sống mình. Nhớ hồi còn bé, tôi chỉ biết đi lễ để không bị la rày, nhưng khi trưởng thành, tôi hiểu được ý nghĩa và lợi ích thiêng liêng của những việc này”.

ANH NGUYÊN