Tử Yếng Lương Hoài Trọng Tính là một trong những người trẻ yêu mến lịch sử dân tộc, từng có các tác phẩm nghiên cứu về văn hóa, lịch sử như Nam Kỳ quan chế khảo lược, Nam Kỳ kiến trúc khảo lược, Huê diện - Lược khảo về y trang phục sức… Qua đó, anh cũng muốn hướng những người cùng trang lứa trở về với văn hóa truyền thống. Nhà xuất bản Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh mới phát hành quyển sách mới của nhà biên khảo trẻ này, với tựa Nam Phương Hoàng Hậu - Vị Quốc Mẫu tân thời qua tư liệu báo chí (1934-1945).
 |
Cuốn sách gồm 3 chương, cung cấp cho độc giả những tư liệu về cuộc đời của Nam Phương hoàng hậu, một nhân vật lịch sử xuất thân từ một gia đình Công giáo tại Gò Công. Bà là Nguyễn Hữu Thị Lan, con gái ông Nguyễn Hữu Hào và bà Lê Thị Bính. Khi được vua Bảo Đại - vị vua thứ 13 của triều Nguyễn phong là hoàng hậu, bà vẫn giữ đạo Công giáo. Lễ cưới của vua Bảo Đại và Nguyễn Hữu Thị Lan từng được Tòa Thánh Vatican cho phép đặc biệt. Khi ấy, vua Bảo Đại vẫn theo đạo Phật và không lập tam cung lục viện như các đời vua trước.
Qua tập sách, người đọc thấy được nhiều nét đẹp của vị hoàng hậu một thời. Bà có dung mạo hơn người, tính hạnh thuần hậu, gia đình trâm anh thế phiệt, có học thức cao… Tuy xuất thân Tây học nhưng Nam Phương hoàng hậu vẫn giữ gìn giềng mối của một người nội tướng không chỉ trong gia đình mà còn với thần dân và triều đình. Bà vẫn giữ “tam tòng tứ đức”, “tam cương ngũ thường”… Nếu vua Bảo Đại lo công việc triều chính thì hoàng hậu giữ vai trò quốc mẫu với các công tác từ thiện xã hội. Bằng học thức và tài năng, Nam Phương hoàng hậu đã đồng hành cùng nhà vua trong công việc và đời sống. Trong những năm tại vị, việc hai người xuất hiện cùng nhau là điều thường thấy. Đây có thể coi là “trước sau chưa từng thấy” trong lịch sử 143 năm triều Nguyễn. Nam Phương hoàng hậu thường cùng vua Bảo Đại có các chuyến thị sát, tuần du, ngự giá từ Bắc vô Nam, giao thiệp với chính quyền bảo hộ tại Việt Nam hay sang Pháp. Không còn bó buộc tại hậu cung, hoàng hậu đến gần hơn với thần dân thông qua các công tác từ thiện xã hội, cổ vũ giáo dục... Bà hiểu rõ câu “dân vi quý” theo tinh thần của một trí thức Tây học được trau dồi văn hóa Đông - Tây. Có thể coi bà là đại diện cho tinh thần nữ lưu đầu thế kỷ 20.
Thời điểm Nguyễn Hữu Thị Lan làm hoàng hậu, các nhật báo, tạp chí như Tràng An báo, Hà Thành ngọ báo, Phụ nữ tân văn... liên tục đưa tin về vua Bảo Đại và Nam Phương hoàng hậu trong cuộc triều chính, những chuyến xuất du… vì bà đem đến một luồng gió mới, như Tràng An báo số 3 (14.4.1942) viết: “Đức Nam Phương là một vị Hoàng hậu hoàn toàn, rất xứng với Hoàng đế. Ngài chăm lo về những việc lạc thiện và cứu tế xã hội. Ngài thường ngự viếng các viện Dục Anh, Ấu Trĩ Viện, các bệnh viện. Sau ngày đản sanh Đông cung Thái tử, trước hết ngài tưởng đến kẻ nghèo khó, ngài ban tiền riêng giúp cho các công cuộc từ thiện”…
Trong những năm “chánh vị trung cung”, Nam Phương hoàng hậu đã để lại cho hậu thế ấn tượng về một vị quốc mẫu đáng trân trọng, hòa quyện được khí chất cổ điển và tân thời. Bà là nguồn cảm hứng mạnh mẽ cho phong trào phụ nữ dấn thân vào xã hội, học tập, làm việc và phát triển bản thân thông qua việc thực hiện vai trò của mình với thần dân và xã hội. Khi nhắc đến Nam Phương hoàng hậu, hầu như ai cũng có ít nhiều hồi tưởng tốt đẹp về một người phụ nữ thanh cao quý phái, hội đủ tri thức, tài năng và đức độ. Cuốn sách của Tử Yếng Lương Hoài Trọng Tính tập hợp các tư liệu từ báo chí một thời, góp phần giúp độc giả tìm hiểu hình ảnh người phụ nữ quyền lực ở giai đoạn cuối của triều đại quân chủ cuối cùng.
BẢO LÂM
Bình luận