Một hồng ân như không tưởng...

Cơ sở Ðại Chủng viện Tôma của GP Long Xuyên ngày trước, sau nhiều năm được sử dụng làm Trung tâm Giáo dục Thường xuyên tỉnh An Giang, vừa được bàn giao lại cho Tòa Giám mục quản lý từ ngày 5.9.2018. Ðức cha Giuse Trần Văn Toản, Giám mục Phó giáo phận Long Xuyên đã dành cho báo CGvDT cuộc trao đổi xung quanh việc nhận lại cơ sở này.

CGvDT: Chúng con được biết giáo phận Long Xuyên vừa nhận lại tòa nhà Đại Chủng viện Tôma cũ. Đức cha có thể nói rõ hơn tiến trình của công việc này ?

- Đức cha Giuse Trần Văn Toản : Năm 1976, Tòa Giám mục đã trao Chủng viện Thánh Tôma để chính quyền tỉnh An Giang sử dụng làm cơ sở giáo dục. Năm 2012, Đức cha chánh Giuse Trần Xuân Tiếu đã ký đơn đề đạt tới chính quyền tỉnh An Giang giao lại tòa nhà này cho Tòa Giám mục vì nhu cầu mục vụ của nhà thờ Chánh tòa và của giáo phận. Và hằng năm, cứ vào tháng Ba kính thánh Giuse, Tòa Giám mục lặp lại lời yêu cầu này bằng văn bản. Trong tiến trình này, toàn thể giáo phận được mời gọi cầu nguyện cho ý Chúa được thể hiện, dưới sự bầu cử của Đức Mẹ Nữ Vương Hòa Bình, bổn mạng của giáo phận; thánh Giuse, đặc biệt trong tháng Ba kính Ngài; thánh Têrêsa, bổn mạng Tiểu Chủng viện; thánh Tôma, bổn mạng Đại Chủng viện và Đức cha cố Micae Nguyễn Khắc Ngữ đã qua đời (10.6.2009), người xây dựng tòa nhà.

Dịp kỷ niệm 40 năm (1975-2015) giám mục và 60 năm linh mục (1955-2015), Đức cha về hưu Gioan Baotixita Bùi Tuần bày tỏ ước nguyện trong tuổi già (88 tuổi) với chính quyền tỉnh An Giang, xin giao Trung tâm Giáo dục Thường xuyên (TTGDTX) cho Tòa Giám mục. Ý muốn này cũng được đề đạt đến Chủ tịch nước bấy giờ là ông Trương Tấn Sang. Dịp tết Nguyên Đán 2018, ông Nguyễn Thanh Bình, Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang chính thức thông báo cho Tòa Giám mục biết là UBND đã thống nhất với chủ trương của chính quyền Trung ương, đang thực hiện cấp tốc tiến trình di dời TTGDTX đến một địa điểm mới, và quyết định sẽ bàn giao lại cơ sở này nội trong năm 2018.

Qua sự sắp xếp của ông Lê Nguyên Châu, Trưởng ban Tôn giáo tỉnh An Giang, ngày 15.8.2018 đã được chọn là thời điểm mà chính quyền tỉnh cùng với Ban Giám đốc TTGDTX An Giang ký bàn giao TTGDTX và Tòa Giám mục ký nhận lại TTGDTX để làm Trung tâm Mục vụ giáo phận. Và vào ngày 5.9.2018, với sự chứng kiến của Ban Tôn giáo tỉnh An Giang, Tòa Giám mục đã chính thức nhận lại Đại Chủng viện Tôma qua nghi thức trao chìa khóa.

Tiến trình diễn ra thật suôn sẻ và giản đơn, nên giáo phận Long Xuyên coi đây là một hồng ân, nhất là trong bầu khí nơi đây đang chuẩn bị mừng kỷ niệm 60 năm thành lập giáo phận vào năm 2020. Với hồng ân này, liên kết với lịch sử 58 năm của giáo phận, toàn thể giáo phận được mời gọi nhìn lại lịch sử để hướng về tương lai và sống niềm xác tín, sống tình huynh đệ, và sống niềm hy vọng. Tất cả xác tín rằng giáo phận là chương trình của Thiên Chúa. Chính Thiên Chúa điều hành với tình yêu và sáng kiến để chương trình của Ngài được thực hiện.

Riêng các cựu thành viên là các giám mục, các cha giáo; và các cựu học viên, hiện là linh mục, tu sĩ hay giáo dân, rất vui mừng khi nhận lại tòa nhà này vì gợi lại trong ký ức đầy ắp những kỷ niệm của nửa thế kỷ trước đây. Nhiều người, từ nhiều nơi, kể cả ở nước ngoài, đang lên chương trình sẽ về thăm trường xưa, viếng ngôi mộ của Đức cha Micae và các ân sư đã qua đời, cũng là dịp tỏ lòng hiếu thảo đối với các ân sư đang sống và cơ hội anh em bạn bè gặp gỡ nhau.

Mặt bằng và tòa nhà Đại Chủng viện Tôma (cũ) sẽ được sủ dụng làm Trung tâm Mục vụ giáo phận - ảnh: giáo phận Long Xuyên cung cấp

Giáo phận Long Xuyên dự định sử dụng mặt bằng vừa nhận lại vào những công việc mục vụ nào, thưa Đức cha ?

- Mặt bằng của Đại Chủng viện Tôma là 4.600 m². Trong diện tích này có một tòa nhà dài hơn 80m, rộng 9m, gồm một tầng trệt và 3 tầng lầu, có diện tích sử dụng là 3.650m², được xây dựng năm 1964. 10 năm đầu (1964-1974) là Tiểu Chủng viện Têrêsa Long Xuyên. Từ năm 1974 là Đại Chủng viện Tôma Long Xuyên. Năm 1976, tòa nhà này được chính quyền tỉnh An Giang sử dụng là trường Hành Chánh của tỉnh, sau đó làm TTGDTX tỉnh An Giang. Và nay, trong đề án gởi cho Ban Tôn giáo tỉnh An Giang, Tòa Giám mục quyết định sử dụng mặt bằng và tòa nhà làm Trung tâm Mục vụ của giáo phận.

Sau khi nhận lại, Tòa Giám mục đã mời các chuyên viên xây dựng kiểm định kết cấu tòa nhà đã 54 tuổi này và nhận được đề xuất hai phương án : một là tháo gỡ để xây lại tòa nhà mới; hai là gia cố và trùng tu để có thể sử dụng khoảng 10 năm nữa. Tòa Giám mục quyết định là sẽ gia cố và trùng tu. Thời gian thi công trùng tu là không dưới 6 tháng, và sẽ khởi công ngay sau cuộc tĩnh tâm của các linh mục vào cuối tháng 11.

Ngoài ra, nhân dịp này chúng tôi cũng tiến hành kiểm định lại khu B của Tòa Giám mục. Tòa nhà này gồm một trệt và một lầu, đã được xây dựng trên 60 năm để làm trường tiểu học của giáo xứ Long Xuyên trước khi giáo phận được thành lập. Kết quả là phần kết cấu xây dựng đã hư hại 83% và được khuyến cáo là không thể sử dụng được nữa. Từ những cảnh báo này, Tòa Giám mục quyết định sẽ rất hạn chế sử dụng tòa nhà khu B, và sau cuộc tĩnh tâm linh mục, vì tính an toàn nên tòa nhà này có thể sẽ phải tháo gỡ. Theo ý kiến của Hội đồng linh mục trong cuộc họp ngày 17.9 vừa qua, giáo phận sẽ sử dụng Trung tâm Mục vụ kết hợp với nhà thờ Chánh tòa và Tòa Giám mục vào 4 công năng sau đây: 1) Phục vụ các cuộc tĩnh tâm và thường huấn hằng năm của trên 300 linh mục trong giáo phận; 2) Phục vụ cho các khóa huấn luyện tông đồ giáo dân của giáo phận; 3) Tổ chức các cuộc quy tụ của toàn giáo phận, như lễ truyền dầu, lễ truyền chức linh mục; 4) Là nơi thực hiện chương trình cổ vũ ơn gọi linh mục của giáo phận và tổ chức năm thực tập mục vụ của các chủng sinh tốt nghiệp chủng viện theo Ratio của HĐGMVN 2012; và cuối cùng, để sẵn sàng thực hiện sáng kiến của Chúa Thánh Thần cho sứ vụ của giáo phận trong tương lai.

Trong ngày bàn giao cơ sở - ảnh: giaophanlongxuyen.org

Với việc có thêm một cơ sở để thực hành mục vụ chung, Đức cha hy vọng sự phát triển của giáo phận trong tương lai sẽ thế nào ?

- Giáo phận Long Xuyên đang hướng về tương lai, cụ thể là kỷ niệm 60 năm thành lập giáo phận với 3 định hướng và 5 điểm nhấn mục vụ trong chương trình của giáo phận.

Ba định hướng ấy là : Giáo phận như một gia đình của Thiên Chúa; Con người là đối tượng để phục vụ; Sống mầu nhiệm Chúa Kitô theo 3 khẩu hiệu của 3 Đức Giám mục Micae Nguyễn Khắc Ngữ, Gioan Baotixita Bùi Tuần và Giuse Trần Xuân Tiếu : “Chúa Kitô trong anh chị em - Christus in Vobis”, “Giới răn mới - Mandatum Novum” và “Xin cho chúng nên một - Ut Sint Unum”.

Năm điểm nhấn mục vụ của giáo phận là: Ưu tiên chọn lựa công cuộc huấn luyện và thường huấn hàng giáo sĩ; Quan tâm đặc biệt đến huấn luyện sự trưởng thành của hàng giáo dân, đặc biệt là các tông đồ giáo dân; Quy hướng về lãnh vực chăm sóc mục vụ cho giáo dân đang thực hành niềm tin, tái rao giảng Tin Mừng cho những người đã được rửa tội nhưng đang mất dần cảm thức đức tin, loan báo Tin Mừng cho những người chưa biết Chúa và Hội Thánh của Người; Dấn thân trong công cuộc bác ái, đặc biệt phục vụ những người bị đẩy ra ngoại biên xã hội; Tích cực góp phần trong lãnh vực giáo dục toàn diện, nhất là giáo dục thiếu nhi và giới trẻ.

Như vậy, giáo phận vừa sống với ký ức và kỷ niệm của 54 năm tòa nhà hiện diện trong lịch sử 58 năm của giáo phận, vừa ý thức về trách nhiệm của hiện tại là sử dụng tòa nhà Trung tâm Mục vụ liên kết với Tòa Giám mục và nhà thờ Chánh tòa, đồng thời vừa hướng về tương lai với những dự phóng và ước mơ. Đặc biệt, các nơi này được liên kết với nhau, thì sẽ hình thành một khối trung tâm như con tim của giáo phận. Tòa Giám mục với tác vụ lãnh đạo phục vụ sẽ là Nhà Chung, biểu tượng của tình liên đới trong gia đình giáo phận. Trung tâm Mục vụ với tác vụ rao giảng, sẽ trở thành trường học của Chúa Thánh Thần, đào tạo các môn đệ của Chúa Kitô. Nhà thờ Chánh tòa với tác vụ thánh hóa là đền thánh, biểu tượng của sự hiệp thông với nhau và với Chúa. Cao điểm là tháp nhà thờ Chánh tòa hình tượng đôi bàn tay vươn cao giữa trung tâm thành phố Long Xuyên của tỉnh An Giang, đang ôm chặt lấy cây thánh giá của sự lột bỏ và tự hủy để giới thiệu Chúa Kitô cho một xã hội đang cần được loan báo Tin Mừng Vượt Qua.

Một sự kiện xảy ra như ngẫu nhiên, nhưng có ý nghĩa, đó là ngay khi Đức cha Chánh Giuse ký văn bản nhận lại TTGDTX, cũng là lúc chuông nhà thờ Chánh tòa vang lên báo hiệu thánh lễ mừng Đức Mẹ Hồn Xác Về Trời. Tiếng chuông như là tiếng của Thiên Thần khẳng định với Mẹ Maria ngày xưa đang được thực hiện tại giáo phận Long Xuyên “không gì mà Thiên Chúa không làm được”. Tiếng chuông cũng là lời tạ ơn của giáo phận hợp với kinh magnificat của Mẹ Maria : “Linh hồn tôi ngợi khen Đức Chúa… vì Chúa đã làm cho tôi những điều trọng đại”. Giáo phận cũng thành kính dâng lên Đức Mẹ Nữ Vương Hòa Bình, thánh nữ Têrêsa Hài Đồng Giêsu, thánh Tôma; dâng lên Đức cha tiên khởi Micae và biết bao người thành tâm thiện chí, trong đó có Đức cha cố Gioan Baotixita Bùi Tuần, Đức cha chánh Giuse, cùng rất nhiều người, là người Công giáo, người tôn giáo bạn, các nhân vật trong chính quyền các cấp… đã góp phần để giáo phận nhận lại được tòa nhà như một ân huệ trong ngày lễ kính Mẹ Maria. Tiếng chuông cũng là lời mời gọi của toàn thể cộng đoàn Dân Chúa thuộc giáo phận hãy tiếp tục đón nhận nhiều hồng ân như không tưởng với những ước mơ và hy vọng.

Xin cảm ơn Đức cha !

LIÊN GIANG thực hiện