Đó là quyển “Hạnh các thánh tử đạo Việt Nam” do Hội đồng Giám mục Việt Nam phối hợp với NXB Tôn Giáo ấn hành năm 2018.
Có thể nói đây là quyển sách đầu tiên về các thánh tử đạo Việt Nam được chính thức xuất bản kể từ 1975 tới nay; cũng là dấu ấn lịch sử về những chỉ dụ cấm đạo với hàng vạn người đã phải chịu tù đày, tra tấn và nhiều ngàn người đã chịu tử hình vì đức tin bằng muôn vàn hình khổ qua quãng thời gian mấy trăm năm từ thời Lê Trịnh qua thời Tây Sơn tới thời Nguyễn.
Với 346 trang, khổ 16x24 cm, nội dung được chia làm ba phần: Chân dung các thánh tử đạo Việt Nam - Chứng nhân đức tin - Phụ lục. Nhìn chung, sách in rõ ràng, trình bày đẹp trên giấy tốt với hình màu. Xin cảm ơn NXB Tôn Giáo đã cấp phép, cũng như cảm ơn Sử quán Triều Nguyễn đã ghi lại một mốc lịch sử đầu tiên về đức tin Công giáo trên mảnh đất Việt Nam : “Nguyên Hòa nguyên niên (1533 đời vua Lê Trang Tông) có một Tây dương đạo trưởng tên là Inikhu lén vào giảng đạo Datô tại làng Ninh Cường. Quần Anh và Trà Lũ thuộc huyện Giao Thủy, Phủ Xuân Trường” (tỉnh Nam Định).
 |
Không có những dấu chứng lịch sử này thì khi chúng tôi kể lại hay trưng dẫn bằng chứng tiền bối đã hy sinh vì đức tin, thiên hạ cũng chỉ đánh giá ở mức độ “tương truyền hay truyền thuyết” mà thôi.
Một niềm vui nữa đến với Giáo hội Công giáo Việt Nam là sự hưởng ứng mạnh mẽ của bà con giáo dân mọi miền. Khi vừa phát hành, nhiều bạn đọc đã muốn tìm mua. Tuy nhiên, niềm hứng khởi chùng xuống một chút khi đọc thấy nhiều sai sót cần đính chính cho những lần tái bản. Ngoài những lỗi sai về chánh tả, sai tên, trùng lắp chi tiết, có nhiều lỗi về mốc thời gian, ví dụ:
Ở trang 43, về thánh José Diaz Sanjurjo - An, Giám mục dòng Đaminh (1818 - 1857), sách viết “Tháng 5/1858, ngài bị bắt tại Nam Định” (đoạn 3), đến đoạn 4, ngay dòng đầu lại ghi là “ngày 20.7.1857”.
Trang 51, về thánh Borie Cao, từ dòng 6 trở xuống viết “Cha bị bắt tại Xóm Trà… năm 1834”, còn trang 97, dòng 7 ghi “Ngày 31.7.1838, thừa sai Borie Cao và… cũng bị bắt”, trang 139 có dòng viết “ngày 2.8.1838, thừa sai D.Borie-Cao… bị bắt”.
Trang 52, từ dòng 5 “Ngày tử đạo là 4 tháng 9”, nhưng trong trang 53 “Ngày 5.9.1838… ra pháp trường”.
Các trang 113, 115, 117 có những dòng ghi sai năm phong chân phước (1990 thay vì 1900).
Trang 153, từ đoạn 4, dòng đầu như sau: “Sáng ngày 5.6.1840, quan truyền xử trảm người” (cha Loan), nhưng ở đoạn 1, dòng 2 trở xuống và đoạn 2, dòng 2 cùng trang, lại ghi “cha Loan bị bắt ngày 6.12.1840”.
Trang 243, đoạn 4, dòng 4: “ngày 30.5.1840, ông Thọ bị bắt và được an ủi vì gặp lại các cha Tạ Đức Thịnh, Nguyễn Ngân, Nguyễn Đình Nghi và ông Trần Ngọc Cỏn”; nhưng ở các trang 63, dòng 1:“Ngày 30.5.1840… tổng đốc Khanh vây làng Kẻ Báng. Sau hai ngày, họ bắt được 3 linh mục người Việt cùng với ông Thọ và ông Cỏn” và trang 185, từ dòng 7 trở xuống “quan bắt được cha Nghi và cha Ngân. Ngày hôm sau, quan bắt được cha Thịnh”; còn ở trang 187, dòng 7 : “Ngày 30.4.1840 quan bắt được cha Nghi và cha Ngân. Sáng ngày 1.5.1840, quan bắt được cha Thịnh”…
Vì khuôn khổ của trang báo, chúng tôi không thể liệt kê hết các lỗi, chỉ đưa ra một số dẫn chứng, với ước mong lần tái bản sau, quyển sách sẽ được xem xét lại kỹ càng để chỉnh sửa cho hoàn thiện hơn.
Lm Giuse Nguyễn Hữu Triết
Trưởng ban Mục vụ Văn hóa TGP.TPHCM
Bình luận