Khiếm thính quán, nơi yêu thương lên tiếng

Ðúng như tên gọi, Khiếm Thính Quán là quán nước do chính các bạn trẻ khiếm thính làm chủ mọi công việc phục vụ. Người khởi xướng mô hình này là nữ tu Mến Thánh Giá Phan Thiết Matta Nguyễn Thị Bích Hiền, với mong muốn tạo việc làm ổn định và hành trang tự lập cho những em kém may mắn.

Quán - một căn nhà cấp bốn rộng rãi, sạch sẽ - nằm ở số 26 Lê Thị Hoa, khu phố 33, phường Tam Bình, TPHCM. Không gian tĩnh lặng không có tiếng nhạc như các quán giải khát thường thấy, và bức tường chính trở thành tâm điểm sự chú ý bởi logo có hình Thánh Giá và trái tim màu đỏ bên trên là thông điệp “Chung tay thắp sáng ước mơ”. Để giúp khách dễ dàng chọn loại nước uống ưa thích, quán có thực đơn lớn từng loại thức uống kèm giá được dán ở quầy nước.

Buổi trưa đầu tuần, khách vừa bước vào, các em nhân viên đang ăn cơm đã vội dừng đũa. Chào đón khách bằng nụ cười và cái gật đầu lễ phép, rồi ra dấu hỏi khách uống gì. Chỉ vài phút sau, ly sinh tố chà là tươi - món “đặc sản” của quán - đã được đặt ngay ngắn trước mặt khách. Ly nước hấp dẫn và đẹp mắt với lớp kem phủ trên bề mặt và được trang trí thêm 3 cọng lá dứa thơm tỉa hình đuôi cá mềm mại. Ngọt thanh, mát lạnh, đúng chuẩn! Khách giơ ngón tay cái khen, cậu thanh niên pha chế nhoẻn miệng cười, cúi đầu cảm ơn.

Ba nhân viên chính hiện nay là Lê Đồng Kha, Trương Hoài Duy và Nguyễn Tấn Hậu, đều xuất thân từ cơ sở dạy trẻ khuyết tật Long Thuận (Xuân Lộc, Đồng Nai) do các nữ tu Mến Thánh Giá Phan Thiết phụ trách.

Kha, 25 tuổi, cha mẹ làm nông. Từ nhỏ đã xa gia đình vào trường sơ, giờ mỗi tháng lương đều gởi về phụ giúp cha mẹ và em gái. Ước mơ của Kha là ngày nào đó mở quán nước nhỏ ở quê để gần bố mẹ hơn.

Hoài Duy 24 tuổi, con út trong gia đình 7 anh em. Cha làm phụ hồ, mẹ bán cá ngoài chợ. Lương tháng cũng gởi hết về nhà. Cậu bảo sau này muốn dạy nghề pha chế cho các bạn khiếm thính khác để họ cũng có việc làm ổn định.

Tấn Hậu mới 19 tuổi, là niềm an ủi lớn của người mẹ đơn thân ở Phan Thiết. Được ăn ở miễn phí, nên em gởi hầu hết tiền lương về cho mẹ và em gái ăn học.

Những khách hàng đến Khiếm Thính Quán có thể chưa hiểu nhiều về hoàn cảnh của từng em, nhưng chắc hẳn là đã “vì yêu mà đến”. Anh Đặng Xuân Sáng là một trong số đó. Thay vì đến những quán cà phê xịn sò, anh hay rủ bạn bè đến Khiếm Thính Quán để ủng hộ. Đâu phải chỉ vì thức uống ngon, mà những nhân viên chăm chỉ và đường hướng hoạt động của quán là yếu tố “giữ chân” anh và nhiều khách hàng thân thiết khác. Theo anh Cao Mai Tâm, tình nguyện viên hỗ trợ quán hoạt động trong nửa năm qua trên mảnh đất Sài Gòn, những loại nước uống được chế biến từ nguyên liệu chà là đã trở thành món đặc biệt, hấp dẫn thực khách với các món sinh tố chà là, sữa chua chà là, nước ép chà là, cà phê chà là… Những thực khách từ xa lạ dần trở nên thân thiết, sự lan tỏa thông tin từ khách lẻ, khách đi theo nhóm hoặc gia đình khiến quán ngày càng được nhiều người biết đến. Đây là nguồn động lực, cũng là cách duy trì cơ hội việc làm, tạo nền móng cho hành trang của các em hôm nay và mai sau.

Hành trình không hề dễ dàng. Quán đầu tiên mở bên cạnh cơ sở khuyết tật Long Thuận (2023-2024), sau đó ở Lagi, rồi mới chuyển về TPHCM từ tháng 6.2025. Những ngày đầu, các em nhút nhát đến mức “đứng hình” khi có khách, thậm chí ngại cười. Nhờ sự kiên trì của các nữ tu và tình nguyện viên, các em dần tự tin hơn.

Với những hiệu ứng tích cực từ sự ủng hộ của cộng đồng, sơ Hiền và các cộng tác viên đang xúc tiến mở tiếp Khiếm Thính Quán tại khu vực Thảo Điền (quận 2 cũ). Dự kiến khoảng cuối năm 2025 hoặc đầu năm 2026 sẽ hoạt động. Trong 6 nhân viên được đào tạo ban đầu, hiện còn 3 em gắn bó. Hy vọng khi hệ thống Khiếm Thính Quán được nhân rộng, sẽ có thêm bạn trẻ khiếm thính - bất kể lương hay giáo - được đào tạo nghề, có việc làm ổn định và tự tin bước vào đời.

Lợi nhuận từ quán sẽ tiếp tục được dùng để giúp đỡ cho trẻ kém may trong nhịp sống thành thị. Đó là niềm mong của sơ Matta Nguyễn Thị Bích Hiền, của anh chị em tình nguyện viên, của gia đình và nhất là các em vốn mang trên mình những khiếm khuyết. Mong đến một ngày, các em có thể tự tin bước vào đời và đứng vững trên đôi chân của mình bằng cuộc sống tự lập, với hành trang yêu thương, tri ân. 

Bích Vân