Mùa của những chùm vải chín đỏ đã bắt đầu rộ. Người miền Nam, miền Trung chỉ quen mua trái vải để ăn tươi hoặc biến tấu bỏ vô trà trái cây, hoặc theo “trend” là làm món khúc bạch vải thiều. Nhưng với người miền Bắc - xứ sở của trái vải, có một món đồ ngọt rất thường được nấu trong mấy tháng hè, đó là chè vải hạt sen. Cơm trái vải dày, mọng nước, ngọt đậm mà không gắt, quyện hạt sen mềm, bùi bùi là món tráng miệng, món ăn nhẹ ngon lành đậm vị xứ Bắc.

Không giống như nhiều loại trái cây khác, trái vải chỉ cố định một mùa rất ngắn trong năm, và cũng không phải được trồng khắp nơi, nên mang một nét đặc biệt riêng. Hè về, ở xứ nhiệt đới như nước mình mỗi địa phương lại vào mùa trái cây đặc trưng, nhưng trái vải có phần được chú ý bởi hương vị. Vì rất mê ăn trái vải nên năm nào đến hè tôi cũng mong ngóng mùa vải. Và dù ăn nhiều vải rất nóng và dễ nổi mụn, nhưng khi ngồi cạnh chùm vải được ướp đá mát lạnh là không thể dừng tay lột vỏ. Kỷ niệm với trái vải hồi nhỏ còn gắn với câu chuyện về một phi tần đẹp nghiêng nước nghiêng thành tận bên Tàu là Dương Quý Phi. Giai thoại Dương Quý Phi mê ăn vải thiều có nguồn gốc từ Việt Nam khiến vua Đường Huyền Tông vì chiều lòng người đẹp mà bất chấp địa lý xa xôi, sai người vận chuyển hỏa tốc ngày đêm về, đã khiến con nhỏ (là tôi) vốn thích vị ngọt lịm lẫn mùi thơm của trái vải thêm phần say mê. Sự thích thú từ câu chuyện về một loại trái cây có lịch sử lâu đời dệt nên nhiều niềm vui mỗi lần đến mùa vải, với hình ảnh từng đoàn xe thồ chở đầy ắp loại quả màu hồng đỏ rực rỡ và đẹp, mà nói như người trẻ bây giờ là “đầy điện ảnh”. Nhưng không phải năm nào vải cũng được mùa, cũng rộ. Ở vùng trồng vải bây giờ cũng không chỉ trồng một giống vải thiều như xưa kia mà nay còn có vải u hồng, vải u trứng, vải tu hú… Với món chè vải hạt sen thì ngon nhất vẫn là dùng loại vải thiều, với đặc điểm là trái nhỏ, vỏ sần, chín đỏ, hạt nhỏ lép.
Theo y học cổ truyền, trái vải có tác dụng rất tốt cho sức khỏe, tuy nhiên, ăn vải nhiều dễ bị nóng, vì vậy hạt sen trong món chè vải có thể cân bằng và giúp người thưởng thức hấp thụ mọi lợi ích từ thức quả này. Hạt sen bỏ tâm sen, luộc chín mềm, vớt ra để nguội. Trái vải cắt cuống ngâm vào chậu nước có pha chút muối trong 15 phút, đem ra rửa lại và để ráo nước. Đun một nồi nước, thêm một thìa cà phê muối, nước thật sôi thì thả hết chỗ vải vào đảo đều trong 2-3 phút, vớt ra ngâm trong nước đá lạnh khoảng 30 phút, bóc lấy cùi. Mẹo lột bỏ vỏ và hạt vải là khi cầm quả vải trên tay, bóc nhẹ phần cuống nhưng không cần bóc hết vỏ, dùng một cây kéo có phần đầu nhỏ cắt nhẹ nhàng xung quanh, ấn sâu phần đầu kéo vào trong quả vải xoay nhẹ và kẹp chặt rút hạt vải ra khỏi phần cùi rồi mới tiếp tục bóc nốt phần vỏ vải còn lại.
Cho hạt sen đã làm sạch vào nồi nấu chín cùng với một mớ lá dứa để nồi chè dậy hương vị. Sau đó thêm đường cát trắng hoặc đường phèn vào. Nhét hạt sen vào trong cùi vải vừa lấy hạt ra. Nước sôi thả phần cùi vải hạt sen vào nồi, để khoảng 2 phút, không được đun lâu quá làm mất độ giòn của cùi vải, bắc xuống để thật nguội, cất ngăn mát tủ lạnh, khi ăn có thể thêm đá để thưởng thức. Nếu có hoa nhài thả vào cho thơm, bắt mắt.
Chén chè vải hạt sen đơn giản có thế thôi nhưng chinh phục người ta giữa mùa hè nóng bức.
Sen Đỏ
Bình luận