Một chàng trai từ thuở học cấp III đã thấy mình khác lạ với các bạn cùng trang lứa. Trong khi bọn con trai hay bàn tán chuyện tán gái hoặc “sex siếc”, cậu cảm thấy dửng dưng, lạc lõng. Tự nhủ “có lẽ mình đồng tính”, cậu thử tiếp cận thằng bạn gay nhưng cũng chẳng thấy chút hứng thú nào, thậm chí còn sởn cả gai ốc mỗi khi bị đụng chạm. Lên đại học, cậu thường bị bạn bè dè bỉu là kém, không biết yêu; bị đem ra làm trò đùa, gắn mác “thầy tu”, “yếu sinh lý”, “bất lực”... Đi làm vài năm, lại bị gia đình, dòng họ thúc ép phải lập gia đình, có con. Chàng loay hoay không hiểu nổi mình, hấp dẫn tình dục đối với bản thân thật xa lạ và không cần thiết trong cuộc sống.
Một cô dâu ngỡ ngàng khi có tuần trăng mật trôi qua bên cạnh một tân lang khỏe mạnh, đẹp trai, mà lại hoàn toàn không “động thủ”, mặc dù anh ấy không phải người vô tâm, cũng chẳng vô tình. Cô không vội thất vọng hoặc bất mãn, cũng không nôn nóng quyến rũ chàng, mà tế nhị và thẳng thắn hỏi anh về chuyện chăn gối: tại sao anh chọn ở bên người con gái mà anh không hề cảm thấy gợi cảm hoặc có ham muốn gì, bởi có thể sex mà không yêu nhưng nếu đã kết hôn, ít nhất người chồng phải đem lại điều gì cho vợ mình chứ. Chồng tỏ ra ít quan tâm tới nhu cầu tình dục của vợ không chỉ gây khó chịu về sinh lý, mà còn khiến vợ hoang mang, bẽ bàng. Điều đó tước đi một trong những niềm vui sống của hôn nhân… Cuối cùng, cô nhận được câu trả lời: “Anh là người vô tính”.
Người vô tính (asexual, gọi tắt là “Ace”) là người thuộc nhóm giới tính thứ tư - sau dị tính, lưỡng tính, đồng tính - chiếm một tỷ lệ rất nhỏ trong cộng đồng (khoảng 0,2-0,3%, có báo cáo cho rằng khoảng 1%). Họ không cảm nhận được sức hấp dẫn tình dục đối với người khác, dù là nam hay là nữ. Họ hoàn toàn dửng dưng với vấn đề dục tính, thậm chí ghê tởm khi nhìn thấy người khác có hành động thân mật (ôm, hôn, vuốt ve…). Vô tính không có nghĩa là vô cảm, họ vẫn có nhu cầu về tình cảm và các cảm xúc vui buồn, giận dữ, yêu ghét, thương nhớ…, vẫn có thể có tình yêu đồng cảm và chăm sóc mà không cần chung đụng thể xác. Tính lập dị, hơi khó tính và đôi khi không hiểu nổi mình. Có người đã tự nhận mình như con sóng vô định: “Sóng không hiểu nổi mình. Sóng tìm ra tận bể. Ôi con sóng ngày xưa. Và ngày sau vẫn thế” (Sóng - Xuân Quỳnh).
Vô tính không chỉ có một kiểu, mà là một phổ/ dải màu rộng (Spectrum) với nhiều cấp độ khác nhau:
- Gray-asexual (Bán vô tính): Người hãn hữu mới cảm thấy hấp dẫn tình dục, hoặc chỉ trong một số hoàn cảnh rất đặc biệt.
- Demisexual (Á tính): Chỉ cảm thấy hấp dẫn tình dục sau khi đã có một sự gắn kết tình cảm cực kỳ sâu đậm với đối tượng. Không bao giờ yêu ai ngay từ cái nhìn đầu tiên, hoặc bị trúng tiếng sét ái tình.
- Cupiosexual: Bắt nguồn từ “cupio”, tiếng Latin có nghĩa là “khao khát”. Những người không cảm thấy hấp dẫn tình dục nhưng vẫn có mối quan hệ tình dục vì lý do như sinh con, mong muốn có mối quan hệ gắn kết, yêu đương, hẹn hò; vẫn đáp ứng sự hấp dẫn tình cảm, yêu đương, muốn có bạn đời và xây dựng gia đình bền vững dựa trên sự đồng điệu tâm hồn, bạn đời của họ sẽ sống với cuộc hôn nhân “yêu chay” là chính.
- Aromantic asexual/aroace (Vô tính vô ái): Người vừa không muốn tình dục vừa không có nhu cầu yêu đương lãng mạn. Họ yêu mến bạn bè, gia đình, trẻ nhỏ và vật nuôi của mình, chỉ là tình cảm giới tính, tình dục không thu hút được họ.
Bên cạnh đó, cũng có người có khuynh hướng “vô tính đồng ái”, nghĩa là không có hấp dẫn tình dục, nhưng hấp dẫn tình cảm với người cùng giới.
Vô tính không phải là bệnh. Người vô tính không bị bất lực hoặc lãnh cảm (là muốn nhưng không làm “chuyện ấy” được), trái lại, họ có khả năng “làm” nhưng không có động lực để làm. Những người sợ yêu do hậu quả từ lối giáo dục sai lầm, coi tình dục là nhơ bẩn, xấu xa, tội lỗi; là nạn nhân của lạm dụng tình dục từ nhỏ; là những nhà đạo đức cực đoan tỏ thái độ chống lại trào lưu tình dục phóng túng... không phải là người vô tính.
Khuynh hướng vô tính luyến ái ít khi ảnh hưởng đến mối quan hệ lãng mạn, miễn là các bên thẳng thắn thảo luận về ranh giới của mình. Là người vô tính hay yêu một người vô tính, nên chia sẻ và tôn trọng mong muốn của nhau.
Ths-Bs Lan Hải
Bình luận